รับมืออาการสมาธิสั้นของลูก อย่างมีชั้นเชิง (ตอนที่ 1) | บ้านอุ่นรัก

รับมืออาการสมาธิสั้นของลูก อย่างมีชั้นเชิง (ตอนที่ 1) | บ้านอุ่นรัก

อาการหลัก 3 ประการของโรคสมาธิสั้น

ก่อนที่เราจะมาเรียนรู้วิธีรับมือกับอาการสมาธิสั้นของลูก ๆ อย่างมีชั้นเชิงไปด้วยกัน ศูนย์กระตุ้นพัฒนาการ “บ้านอุ่นรัก” ขอแนะนำให้คุณแม่ คุณพ่อ ผู้ปกครอง คุณครู และทุกท่าน ได้รู้จักกับอาการหลัก ๆ ของ “โรคสมาธิสั้น” หรือ “Attention Deficit/Hyperactivity Disorder” หรือ “ADHD” กันเสียก่อนค่ะ

อาการหลัก ๆ ของโรคสมาธิสั้นมี 3 ลักษณะ คือ

หนึ่ง: ช่วงการคงสมาธิสั้น

  • มักจะเหม่อ
  • ละความสนใจกลางคัน
  • ไม่อยู่กับปัจจุบัน
  • หันเหความสนใจได้ง่าย
  • ทำกิจกรรมไม่เสร็จ
  • มีความยุ่งยากในการจัดการสิ่งต่าง ๆ ที่เป็นระบบ
  • หากมีสิ่งเร้าจำนวนมากจะเริ่มสับสน

สอง: ซนอยู่ไม่สุข

  • ชอบปีนป่าย ชอบเคลื่อนไหว
  • รน รีบ ทำอะไรรวดเร็ว ไม่ระมัดระวัง
  • ลงมือทำสิ่งต่าง ๆ แบบอัตโนมัติ แต่การทำงานของตาและมือมักจะไม่ประสานกัน
  • ขาดความประณีตในการทำสิ่งต่าง ๆ

สาม: หุนหันพลันแล่น

  • หงุดหงิดง่าย
  • รอคอยไม่ได้
  • พฤติกรรมเกิดอัตโนมัติและเกิดแบบคาดเดาได้ยาก

จากเช็คลิสต์ข้างต้น ทั้งเรื่องของ (1) ช่วงการคงสมาธิสั้น (2) ความซุกซนแบบซนอยู่ไม่สุข และ (3) ความหุนหันพลันแล่น เราจะมาหาวิธีรับมือกับอาการต่าง ๆ เหล่านี้ไปด้วยกันในตอนต่อไปค่ะ

การรับมืออย่างมีชั้นเชิงเป็นเรื่องที่ว่าไปแล้วก็มีทั้งง่ายและยากปน ๆ กันไป อย่างไรก็ตาม คุณแม่ คุณพ่อ ผู้ปกครอง คุณครู หรือแม้แต่ผู้ดูแลลูก สามารถที่จะเรียนรู้จนทำได้จริงค่ะ แม้จะทำไม่ได้ภายในพริบตาเดียว แต่ “บ้านอุ่นรัก” มั่นใจว่าความรักที่ทุกท่านมีต่อลูกหลาน จะเป็นแรงส่งให้ท่านพยายามเรียนรู้และฝึกฝนวิธีรับมือ และแต่ละท่านจะค่อย ๆ กลายเป็นเซียนและสามารถรับมือกับอาการต่าง ๆ ของลูกหลานสมาธิสั้น อย่างมีชั้นเชิง แถมยังเป็นชั้นเชิงที่เหนือชั้นได้อีกด้วยค่ะ

อย่าท้อถอยนะคะ แม้เหนื่อยแค่ไหน เราก็จะนำทางลูกด้วยใจที่เบิกบานค่ะ

เครดิตภาพ: Nathan Bingle + Tyler Nix | Unsplash

นำทางลูกด้วยจิตใจที่เบิกบาน | บ้านอุ่นรัก

นำทางลูกด้วยจิตใจที่เบิกบาน | บ้านอุ่นรัก

การช่วยเหลือลูกที่มีปัญหาด้านพัฒนาการให้ดียิ่ง ๆ ขึ้นได้นั้น เป็นงานที่ต้องอาศัยปัจจัยต่าง ๆ อยู่หลายประการ เช่น

  • รีบช่วย รีบทำตั้งแต่ลูกยังเล็ก เพื่อลูกจะได้มีเวลามากพอในการพัฒนาศักยภาพของตนเอง และเรามีเวลามากพอที่จะช่วยลูกก่อนที่ลูกจะเติบโต
  • มีทีมแพทย์ ทีมบำบัด ทีมกระตุ้นพัฒนาการ และทีมครอบครัว ในการช่วยกันคนละไม้ละมือเพื่อส่งลูกไปสู่เป้าหมาย
  • มีความรู้ ความเข้าใจเรื่องปัญหาของลูก ตลอดจนแนวทางแก้ไข และสามารถบูรณาการและใช้หลายหลากวิธีร่วมกัน จนสร้างพัฒนาการที่รอบด้านให้กับลูกได้
  • มีกระบวนการสอนที่ถูกต้องและเหมาะสมที่ช่วยให้ลูกเรียนรู้ได้โดยง่าย
  • มีทัศนคติที่ดี เชื่อมั่นในลูกและตัวเราเอง มีกำลังใจ มีความพยายาม และมีความอดทน เพราะการช่วยลูกที่มีปัญหาด้านพัฒนาการเปรียบเสมือนการเดินทางไกลผ่านเส้นทางที่ขรุขระและต้องอาศัยระยะเวลาการเดินทางที่ยาวนานกว่าจะผ่านพ้น แถมยังต้องทำให้ครบรอบด้าน ทำให้ดีในทุก ๆ วัน ทำซ้ำ ๆ ทำบ่อย ๆ ในระหว่างวัน เพื่อสร้างรากฐานพัฒนาการของลูกให้แข็งแรงและมั่นคงมากพอ เพื่อลูกได้นำไปใช้ในยามที่ลูกเติบโต ฯลฯ

แม้การช่วยลูกที่มีปัญหาด้านพัฒนาการจะเป็นงานใหญ่และต้องอาศัยปัจจัยสนับสนุนนานับประการ แต่ศูนย์กระตุ้นพัฒนาการ “บ้านอุ่นรัก” เชื่อมั่นเป็นอย่างยิ่งว่าคุณแม่ คุณพ่อ ผู้ปกครอง และทุกบ้าน ต่างทำได้ดีไม่แพ้กัน และสำหรับเรา ท่านเท่านั้นที่สามารถเป็นหัวเรือใหญ่ในการสร้างความว้าวให้กับพัฒนาการของลูก ๆ ค่ะ

นำทางลูกด้วยจิตใจที่เบิกบานแต่เข้มแข็งนะคะ

ไม่เหนื่อยใจที่จะสอน นำ สาธิต บอกบทพูดจนกว่าลูกจะเข้าใจในสิ่งนั้น เพราะลูกยังอ่อนวัยที่จะเข้าใจอะไรง่าย ๆ กับแบบฝึกหัดที่ยากและหลากหลายมากกับการเกิดมาบนโลกใบนี้

เป็นแม่ เป็นพ่อ ทั้งง่ายและยากผสมปนเปกัน …. ท้อเมื่อไรบอกมานะคะ เราจะส่งอ้อมกอดแน่น ๆ ไปให้ในทันที

สอน “ตามวัย” ให้ลูกออทิสติก “วัยรุ่น” น่ารักและเก่งสมวัย | บ้านอุ่นรัก

สอน “ตามวัย” ให้ลูกออทิสติก “วัยรุ่น” น่ารักและเก่งสมวัย | บ้านอุ่นรัก

สำหรับลูกวัยรุ่นที่มีอายุ 12 ปีขึ้นไป “บ้านอุ่นรัก” ขอแนะนำให้คุณแม่ คุณพ่อ ผู้ปกครอง สอนลูกเรื่องการเตรียมพร้อมที่จะดำรงชีวิตประจำวันให้ได้ด้วยตนเองเป็นหลักค่ะ

  • ฝึกการช่วยเหลือตนเองในชีวิตประจำวันและรับผิดชอบภารกิจทุกอย่างที่เกี่ยวกับตนเอง
  • สอนลูกช่วยเหลืองานบ้าน ให้ลูกได้เป็นสมาชิกที่มีค่าของครอบครัว
  • สอนลูกเรื่องการใช้ชีวิตนอกบ้าน
  • สอนทักษะทางสังคมและมารยาททางสังคม
  • ให้ความสำคัญกับการสอนลูกวัยรุ่นเรื่องพฤติกรรมทางเพศที่เหมาะสม
  • วางพื้นฐานการเรียนรู้เพิ่มเติม
  • ฝึกลูกเข้าร่วมการทำกิจกรรมทางสังคมในโรงเรียน
  • ต่อยอดความสนใจของลูกให้เป็นอาชีพ และ
  • เตรียมอาชีพสำหรับลูก

ลูกออทิสติกทุกวัยนับจากวัยอนุบาล วัยประถม ต่อเนื่องจนถึงวัยรุ่น มีความสามารถที่จะเรียนรู้สิ่งต่าง ๆ ได้ตามวัยค่ะ ดังนั้น ท่านต้องเชื่อในความสามารถของลูก และต้องเชื่อมือว่าท่านนำทางและสอนลูกได้อย่างแน่นอน

การมีคุณแม่ คุณพ่อ ผู้ปกครอง ตลอดจนสมาชิกทุกคนในครอบครัว คอยช่วยเหลือ สนับสนุน และผลักดันลูก เป็นหัวใจสำคัญในการช่วยต่อยอดความสามารถของลูก ตลอดจนช่วยสร้างเสริมบุคลิกภาพของลูก ให้น่ารักและเก่งสมวัยได้ค่ะ

ศูนย์กระตุ้นพัฒนาการ “บ้านอุ่นรัก” ขอเป็นกำลังใจและเป็นเพื่อนคู่คิดของคุณแม่ คุณพ่อ ผู้ปกครอง และทุก ๆ บ้าน หากมีสิ่งใดที่เราสามารถช่วยท่านได้ ขอเพียงติดต่อเราหรือแจ้งให้เราทราบ เราก็พร้อมที่จะช่วยท่านหาหนทางแก้ไขให้ปัญหาต่าง ๆ ที่ยังหลงเหลืออยู่ของลูก คลี่คลายและผ่านพ้นไปได้ด้วยดีค่ะ

เครดิตภาพ: Markus Spiske | Unsplash

สอน “ตามวัย” ให้ลูกออทิสติก “วัยประถม” น่ารักและเก่งสมวัย | บ้านอุ่นรัก

สอน “ตามวัย” ให้ลูกออทิสติก “วัยประถม” น่ารักและเก่งสมวัย | บ้านอุ่นรัก

ลูกวัยประถมหรือลูกที่อยู่ในวัย 5-11 ปี สามารถเรียนรู้ที่จะดูแลรับผิดชอบตนเอง ตลอดจนดำรงชีวิตประจำวันได้ด้วยตนเองอย่างมีกิจวัตรที่หลากหลายและมีความหมาย ดังนั้น คุณแม่ คุณพ่อ ผู้ปกครอง ต้องเชื่อใจลูกว่าลูกทำได้ และเน้นการสอนลูกวัยนี้ในเรื่องต่าง ๆ ดังต่อไปนี้ คือ

1: การฝึกลูกช่วยเหลือตนเองในชีวิตประจำวัน

2: การฝึกลูกรับผิดชอบภารกิจที่เกี่ยวกับตนเอง และ

3: ฝึกลูกแบ่งตารางกิจวัตรประจำวันของตนเองให้หลากหลาย โดยกิจวัตรเหล่านั้นต้องครอบคลุมการพัฒนาทักษะทุกด้านของลูก คือ

  • ทักษะการเคลื่อนไหว เช่น มีตารางเวลาการออกกำลังกาย
  • ทักษะทางภาษาเพื่อการสื่อสาร เช่น เรียนรู้คำศัพท์เพิ่มเติม ขยายคำศัพท์ การฟัง การพูด การสื่อความหมาย การสนทนาโต้ตอบแบบสองทางกับบุคคลอื่น
  • ฝึกสมดุลด้านประสาทสัมผัสรับรู้
  • ฝึกทักษะทางสังคมและการมีปฏิสัมพันธ์แบบสองทางกับบุคคลอื่น
  • ฝึกการคงสมาธิ การขยายช่วงการคงสมาธิ
  • ฝึกทักษะการใช้มือ นิ้ว และสายตาที่ทำงานประสานกัน
  • เพิ่มพื้นฐานการเรียนรู้
  • ทำกิจกรรมผ่อนคลายทางอารมณ์
  • สอนลูกใช้เวลาว่างให้มีประโยชน์ ส่งเสริมความสนใจของลูกให้มีโครงสร้าง มีรูปแบบ และมีความหมาย
  • ค้นหาความสนใจและความหมกมุ่นของลูก เพื่อต่อยอดเป็นกิจกรรมที่มีความหมาย

คุณแม่ คุณพ่อ ผู้ปกครอง สอนลูกแบบค่อยเป็นค่อยไป ให้โอกาสลูกได้ฝึกฝน ให้เวลาที่มากพอแก่ลูก และคอยส่งมอบความรักและกำลังใจให้ลูก ในไม่ช้า ลูกออทิสติกวัยประถมก็จะน่ารักและเก่งสมวัยยิ่ง ๆ ขึ้นได้จริง ๆ ค่ะ

เครดิตภาพ: Markus Spiske | Unsplash

สอน “ตามวัย” ให้ลูกออทิสติก “วัยอนุบาล” น่ารักและเก่งสมวัย | บ้านอุ่นรัก

สอน “ตามวัย” ให้ลูกออทิสติก “วัยอนุบาล” น่ารักและเก่งสมวัย | บ้านอุ่นรัก

ลูกออทิสติกวัยอนุบาล วัยเด็กเล็ก ที่มีอายุไม่เกิน 4 ขวบ นับว่าเป็นวัยสำคัญที่คุณแม่ คุณพ่อ ผู้ปกครอง ควรเน้นการสร้างสัมพันธภาพทางบวกกับลูก การแทรกเงื่อนไขแบบไม่ให้ลูกรู้ตัว พร้อม ๆ ไปกับการช่วยให้ลูกฝึกควบคุมอารมณ์ของตนเอง

การสร้างประสบการณ์ทางบวก: ทำได้โดยการหากิจกรรมสร้างสรรค์สนุก ๆ มาเล่นกับลูก กิจกรรมเหล่านั้นควรเน้นการที่ได้สบตากันและกัน หัวเราะ ซุกซน และมีเวลาดี ๆ ที่สนุกสนานหรือแสนสงบร่วมกับลูก เช่น นั่งเก้าอี้โยกเพื่อฟังเพลงที่มีทำนองผ่อนคลายไปด้วยกัน  เล่านิทานก่อนนอนให้ลูกฟัง หรือนวดผ่อนคลายให้ลูกและร้องเพลงคลอไปเบา ๆ เป็นต้น

การแทรกเงื่อนไขแบบไม่ให้ลูกรู้ตัว: ทำได้โดยการใช้ท่าทีสนุกสนานของเรามากลบเกลื่อน ในขณะที่เราแอบแทรกกติกาตามวัยให้ลูกหยุดรอ รับฟัง หรือคล้อยตามเราในสถานการณ์ที่จะทำได้ เช่น ก่อนให้ขนม ของเล่น หรือความช่วยเหลือในชีวิตประจำวัน ส่วนเงื่อนไขที่ต้องแทรก มีดังนี้ คือ 

– กำหนดจุดรอ

– มีระยะเวลาการรอคอยสั้น ๆ ก่อนให้สิ่งที่ลูกต้องการ เช่น ร้องเพลงสั้น ๆ 1 จบ นับเลข 1-10 ด้วยท่าทีสนุกสนาน

– ทำตามเงื่อนไขง่าย ๆ ก่อนได้รับสิ่งที่ต้องการหรือได้รับความช่วยเหลือ เช่น พูดบอกความต้องการ  ไหว้ขอโดยไม่แย่งจากมือแม่

– ฝึกการรอคอย

– ฝึกการยอมรับกติกาง่าย ๆ ตามวัย

การไม่ปล่อยผ่านเมื่อลูกทำสิ่งที่เกินกว่าเหตุ: สิ่งที่เกินกว่าเหตุ เช่น การกระทำใด ๆ ก็ตามที่เป็นอาจเป็นอันตรายต่อตนเองหรือผู้อื่ การทำลายหรือขว้างปาข้าวของ เป็นต้น

ฝีกการควบคุมอารมณ์ “อยากได้ จะเอา”: สำหรับ “ลูกวัยอนุบาล” นี้ คุณแม่ คุณพ่อ ผู้ปกครอง ต้องตั้งสติและทบทวนกับตนเองเสมอว่า ”สิ่งที่เราจะให้ลูก ควรจะสมวัย สมประโยชน์” 

ไว้เรามาพบกันใหม่ ในตอน “สอน “ตามวัย” ให้ลูกออทิสติก “วัยประถม” น่ารักและเก่งสมวัย” กันต่อในคราวหน้า โปรดติดตามอ่านนะคะ

เครดิตภาพ: Markus Spiske | Unsplash