ตอนที่ 9: งานแบบที่ 3 สำหรับลูกที่มีอาการระดับกลาง ๆ

งานที่พัฒนาจากกิจกรรมที่ลูกมีความสนใจเป็นพิเศษ

ลูกออทิสติกมักมีความสนใจเรื่องใดเรื่องหนึ่งเป็นพิเศษ และเมื่อลูกสนใจเรื่องใด ลูกก็จะฝักใฝ่หาความรู้จนมักจะรู้จริงในเรื่องนั้น ๆ ดังนั้น คุณพ่อ คุณแม่ ผู้ปกครอง ควรหมั่นสังเกตความสนใจของลูกเพื่อพัฒนาความสนใจให้กลายเป็นอาชีพในอนาคตต่อไป

• ลูกชอบเล่นลำโพง: คุณพ่ออาจจะไปเรียนรู้วิธีการประกอบและซ่อมลำโพงแล้วค่อย ๆ ฝึกลูก จับลูกประกอบลำโพงตั้งแต่เล็ก ๆ สอนเป็นลำดับย่อย ๆ ด้วยทักษะการย่อยงานจากง่ายสู่ยาก ในที่สุดลูกก็จะทำสิ่งนั้นได้ไม่ยากนักจากการจดจำรูปแบบ
• ลูกที่ชอบเล่นเชือก เล่นเส้นด้าย: คุณแม่อาจจะนำเชือกนั้นมาถักทอเป็นงานฝีมือ เริ่มจากจุดเล็ก ๆ แล้วค่อย ๆ ขยายความสามารถ

มาถึงตอนนี้ เราได้ทำความรู้จักกับงาน 3 รูปแบบที่เราสามารถพัฒนาให้กลายเป็นอาชีพของลูกออทิสติกที่มีอาการระดับกลาง ๆ กันแล้ว คือ

(1) อาชีพที่พัฒนาขึ้นมาจากกิจกรรมที่คุณพ่อคุณแม่ถนัดและสอนลูกได้เอง

(2) ช่วยงานเป็นส่วนหนึ่งของกิจการของครอบครัว และ

(3) งานที่พัฒนาจากกิจกรรมที่ลูกมีความสนใจเป็นพิเศษ

และในตอนหน้า เราจะมาทิ้งท้ายกันที่งานรูปแบบที่ 4 กันต่อ โปรดติดตามว่าลูก ๆ จะทำอาชีพอะไรได้บ้าง ในตอนต่อไปค่ะ

เครดิตภาพ: Slides Carnival

ตอนที่ 8: งานแบบที่ 2 สำหรับลูกที่มีอาการระดับกลาง ๆ

ช่วยงานเป็นส่วนหนึ่งของกิจการของครอบครัว

การให้ลูกช่วยงานเป็นส่วนหนึ่งของกิจการของครอบครัวก็กลายเป็นอาชีพของลูกได้ ดังนั้น คุณพ่อ คุณแม่ ผู้ปกครองลองวิเคราะห์ดูว่ามีส่วนงานใดของกิจการที่บ้าน ที่ท่านต้องจ้างคนอื่นมาทำแต่ลูกเราสามารถทำได้ ท่านจะได้ฝึกลูกให้ทำงานส่วนนั้นจนกลายเป็นอาชีพของลูกต่อไป

ยกตัวอย่างกิจการที่บ้าน เช่น

– ร้านซ่อมจักรยาน สามารถฝึกลูกเปลี่ยนยางอะไหล่

– อู่ซ่อมรถยนต์ สามารถฝึกลูกในแผนกล้างรถ

– ร้านขายของชำ ร้านสะดวกซื้อ ร้านขายอะไหล่ สามารถฝึกลูกทำหน้าที่จัดสต๊อกสินค้า เพราะลูกมีความจำดี

– งานเอกสารง่าย ๆ

– ร้านอาหาร สามารถฝึกลูกทำอาหาร เก็บจาน ล้างจาน

วิธีการสอนก็ไม่ต่างจากงานรูปแบบที่ 1 คือ เริ่มต้นสอนด้วยการจับนำให้ลูกมีส่วนร่วมในกิจกรรมต่าง ๆ ให้เร็วที่สุด สอนตั้งแต่ลูกยังเล็ก สอนให้ทำและให้ลูกลงมือทำเป็นประจำทุก ๆ วัน เริ่มจากการมีส่วนช่วยเล็ก ๆ น้อย ๆ แล้วค่อย ๆ เพิ่มระดับความสามารถในการทำกิจกรรมนั้น ๆ จนถึงจุดที่ทำได้ครบทั้งกระบวนการ

คุณพ่อ คุณแม่ ผู้ปกครองค่อย ๆ นำทางลูกด้วยใจที่เบิกบานกันนะคะ และหากมีข้อสงสัยใด คุณพ่อ คุณแม่ ผู้ปกครอง สามารถส่งคำถามมาถึงศูนย์กระตุ้นพัฒนาการ “บ้านอุ่นรัก” ผู้เป็นเพื่อนคู่คิดของท่านได้เสมอค่ะ

เครดิตภาพ: Slides Carnival

ตอนที่ 7: งานรูปแบบที่ 1 สำหรับลูกที่มีอาการระดับกลาง ๆ

อาชีพที่พัฒนาขึ้นมาจากกิจกรรมที่คุณพ่อ คุณแม่ ผู้ปกครองถนัดและสอนลูกได้เอง เช่น

– ทำอาหาร อาหารตามสั่ง อาหารปิ่นโต

– ทำขนม

– ชงกาแฟ เครื่องดื่ม

– ซักรีดเสื้อผ้า

– เย็บ ปัก ถัก ทอ สาน

– ล้างรถ

– เปลี่ยนยางรถยนต์ จักรยาน มอเตอรไซค์

– เปลี่ยนมุ้งลวด

– วาดรูป พิมพ์ภาพลงบนสินค้า

– พิมพ์งานเอกสาร

– ถ่ายเอกสาร

– คัดแยกสินค้า

– รับทำความสะอาด

– ดูแลสวน บำรุงรักษาพืช

– ตัดหญ้า จัดสวน

งานเหล่านี้เป็นงานที่คนทั่ว ๆ ไปต้องการรับบริการเพื่ออำนวยความสะดวกในชีวิต และเป็นงานที่คุณพ่อ คุณแม่ ผู้ปกครองสามารถฝึกลูก ๆ ให้ทำได้เองที่บ้าน ซึ่งลูก ๆ เด็ก ๆ ทุกคนสามารถเริ่มฝึกทำได้ตั้งแต่เล็ก ๆ เมื่อลูกเริ่มมีความพร้อมที่จะเรียนรู้สิ่งต่าง ๆ

คุณพ่อ คุณแม่ ผู้ปกครองสามารถเริ่มต้นสอนลูกด้วยการจับนำให้ลูกมีส่วนร่วมในการลงมือทำกิจกรรมหรืองานต่าง ๆ เหล่านั้นให้เร็วที่สุด (สอนตั้งแต่ลูกยังเล็ก) จับนำให้ลูกทำเป็นประจำทุก ๆ วัน โดยเริ่มจากการมีส่วนช่วยเล็ก ๆ น้อย ๆ ก่อน จากนั้นค่อย ๆ เพิ่มระดับความสามารถในการทำกิจกรรมนั้น ๆ จนถึงจุดที่ลูกทำได้เองครบทั้งกระบวนการ

ศูนย์กระตุ้นพัฒนาการ “บ้านอุ่นรัก” ขอให้ทุกบ้านเชื่อมั่นในความสามารถของตนเองที่จะนำทางลูกสู่ความสำเร็จ

ลูกเป็นเด็กที่มีศักยภาพซ่อนอยู่ภายใน ดังนั้น ลูกสามารถเรียนรู้และลงมือทำสิ่งต่าง ๆ ได้ ขอเพียงเราให้โอกาสลูกได้ลงมือทำและฝึกฝนให้มากพอ

อาชีพอื่น ๆ ที่ลูกน่าจะทำได้ยังมีมากกว่านี้ โปรดติดตามอ่านในตอนต่อไปค่ะ

เครดิตภาพ: Slides Carnival

ตอนที่ 6: ลูกที่มีอาการระดับกลางและอาชีพ 4 รูปแบบ

สำหรับลูกออทิสติกที่มีระดับอาการกลาง ๆ และยังมีความจำกัดด้านพัฒนาการเกี่ยวกับการใช้ภาษาเพื่อการสื่อสารและทักษะทางสังคมอยู่บ้าง แต่ได้ผ่านการกระตุ้นพัฒนาการและปรับพฤติกรรมมาพอสมควร จนลูกมีสมาธิที่จะทำกิจกรรมที่มีรูปแบบได้ในระยะนานต่อเนื่อง 30 นาทีขึ้นไป ตลอดจนมีทักษะการเลียนแบบที่ดีในระดับหนึ่ง คุณพ่อ คุณแม่ ผู้ปกครองสามารถค่อย ๆ นำทางเรื่องอาชีพ และนำพาลูกฝึกฝนการทำงานให้เกิดความชำนาญจนพัฒนาเป็นอาชีพในอนาคตต่อไปได้

ทั้งนี้ คุณพ่อ คุณแม่ ผู้ปกครองสามารถพัฒนางาน 4 รูปแบบดังต่อไปนี้ให้กลายเป็นอาชีพของลูกได้ คือ

1: อาชีพที่พัฒนาขึ้นมาจากกิจกรรมที่คุณพ่อ คุณแม่ ผู้ปกครองถนัดและสอนลูกได้เอง

2: ช่วยงานเป็นส่วนหนึ่งของกิจการของครอบครัว

3: งานที่พัฒนาจากกิจกรรมที่ลูกมีความสนใจเป็นพิเศษ และ

4: อาชีพที่เกี่ยวข้องกับประสาทสัมผัส

ส่วนรายละเอียดของงานแต่ละรูปแบบ ศูนย์กระตุ้นพัฒนาการ “บ้านอุ่นรัก” จะนำเสนอให้ทราบในตอนต่อ ๆ ไป โปรดติดตามอ่านกันให้ได้นะคะ

เครดิตภาพ: Slides Carnival

ตอนที่ 5: อาชีพสำหรับลูกที่มีอาการระดับกลาง ยังมีความจำกัดด้านพัฒนาการ

ในตอนนี้ เราจะกล่าวถึงอาชีพสำหรับลูกออทิสติกที่มีอาการระดับกลาง ๆ และยังมีความจำกัดด้านภาษาและทักษะทางสังคม แต่ได้ผ่านการกระตุ้นพัฒนาการและปรับพฤติกรรมมาพอสมควรจนมีสมาธิที่จะทำกิจกรรมที่มีรูปแบบได้ในระยะนานต่อเนื่อง 30 นาทีขึ้นไป และมีทักษะการเลียนแบบที่ทำได้ดีในระดับหนึ่ง

ลักษณะอาชีพที่เหมาะสมกับลูกกลุ่มนี้คือ

• อาชีพที่ไม่ต้องใช้ทักษะทางภาษาหรือทักษะทางสังคมมากนัก
• อาชีพที่ลูกเป็นส่วนหนึ่งของงาน
• อาชีพที่มีตัวแทนรับเหมางานมาให้ลูกทำที่บ้าน
• เนื่องจากลูกออทิสติกมักมีจุดเด่นเรื่องการจดจำขั้นตอนที่ได้ฝึกฝนซ้ำ ๆ ได้อย่างแม่นยำ ลูกจึงมีความสามารถเรื่องการทำงานซึ่งมีรูปแบบไม่ซับซ้อนนัก งานที่ลูกเคยผ่านการฝึกฝนอย่างมีขั้นตอนอย่างชัดเจนหรือมีคู่มือ มีภาพขั้นตอน และจับนำให้ทำระยะหนึ่ง ซึ่งในที่สุด ลูกก็จะทำได้ดี

การฝึกฝนอาชีพให้กับลูก ๆ กลุ่มนี้ มีขั้นตอนการฝึกฝน ดังต่อไปนี้

• เลือกกิจกรรมที่สามารถต่อยอดเป็นอาชีพในอนาคต
• เขียนขั้นตอนย่อย ๆ ของกิจกรรมที่ต้องการทำตั้งแต่ต้น ทีละขั้น จนจบ
• เลือกฝึกสิ่งที่ง่ายที่สุดก่อน
• นำลูกเข้ามีส่วนร่วมในการลงมือทำ จับมือทำทุกวัน เริ่มจากขั้นตอนง่าย ๆ
• ฝึกฝนให้ลูกลงมือทำอย่างต่อเนื่องทุกวันจนกลายเป็นภารกิจประจำวันที่ลูกต้องฝึกฝน (คุณพ่อ คุณแม่ ผู้ปกครองถือเป็นโอกาสดีที่จะได้ใช้เวลานี้ร่วมกันกับลูก)
• หลังจากลูกคุ้นเคยกับกิจกรรมนั้น ๆ ลดการช่วยจับนำ โดยปล่อยให้ทำเองทีละน้อย
• กระตุ้นให้ลูกลงมือทำด้วยตัวเองให้มากที่สุด และค่อย ๆ ขยายงานเพิ่มขึ้นทีละขั้นจนปล่อยให้ทำเองทั้งหมดในท้ายที่สุด
• ชื่นชมในความพยายามของลูก แม้ชิ้นงานยังไม่เรียบร้อย ยังไม่สำเร็จ (เมื่อลูกฝึกฝนทุกวันอย่างสม่ำเสมอจนกลายเป็นกิจวัตร ลูกจะทำได้เองในท้ายที่สุด)

ในระหว่างที่คุณพ่อ คุณแม่ ผู้ปกครอง นำพาลูกออทิสติกสู่การฝึกฝนและลงมือทำสิ่งต่าง ๆ ให้เกิดเป็นทักษะที่มีรูปแบบ ท่านอาจต้องลองผิดลองถูกและพบกับความล้มเหลวครั้งแล้วครั้งเล่า ขอท่านอย่ายอมแพ้ ขอให้หมั่นทดลอง ค้นคว้า และขอคำปรึกษาจากผู้รู้ผู้เชี่ยวชาญ ในที่สุด ท่านจะช่วยลูกฝึกฝนอาชีพที่เหมาะสมกับลูก และจะเป็นชึวิตในอนาคตของลูกที่เป็นไปได้ตามสภาพชีวิตจริงของครอบครัวอย่างแท้จริง

เครดิตภาพ: Slides Carnival