ลูกเล่นแบบไหน ที่เราต้องเข้าแทรกแซง | บ้านอุ่นรัก

by admin | บทความบ้านอุ่นรัก

สำหรับพ่อแม่ผู้ปกครองของลูกออทิสติก สมาธิสั้น พัฒนาการช้ากว่าวัย ท่านจะพบว่าลูก ๆ มีรูปแบบการเล่นดังต่อไปนี้ที่ท่านต้องเข้าแทรกแซง ทั้งนี้เพราะรูปแบบการเล่นเหล่านี้ไม่ได้ช่วยสร้างเสริมพัฒนาการที่รอบด้านให้กับลูก แต่กลับส่งเสริมอาการต่าง ๆ ที่เป็นปัญหาของลูกให้มีมากยิ่ง ๆ ขึ้นจนแก้ไขได้ยาก

ลักษณะและรูปแบบการเล่นของลูกที่เราต้องเข้าแทรกแซง

• สนใจเล่นหรือทำสิ่งใดสิ่งหนึ่งเป็นรูปแบบที่เฉพาะเจาะจงเป็นพิเศษ เช่น ชอบมองสิ่งของที่หมุน ๆ หรือชอบเล็งสิ่งของ เป็นต้น
• เล่นของเล่นที่ลงมือทำแต่เป็นรูปแบบซ้ำ ๆ เดิม ๆ เช่น ชอบต่อบล็อก เรียงของ ต่อเลโก้ ต่อภาพจิ๊กซอว์ ปักหมุด หยอดเหรียญ เรียงภาพ เรียง/พูด/ท่องตัวอักษร-สี-รูปทรงแบบเดิม ๆ
• เล่นแบบขาดการสำรวจตามวัย ขาดการเล่นบทบาทสมมุติ ไม่เล่นเชิงจินตนาการ
• เล่นคนเดียว ไม่เล่นร่วมกันกับเพื่อนหรือบุคคลที่อยู่รายรอบตนเอง
• เล่นสะบัดมือ
• เล่นเสียงแบบซ้ำ ๆ เล่นเปล่งเสียงที่ไม่มีความหมาย
• สนใจที่จะเล่น แต่เล่นได้ไม่ซับซ้อนสมวัย

ลักษณะและการเล่นอย่างเป็นรูปแบบที่ซ้ำ ๆ ดังกล่าวข้างต้น ส่งผลให้ลูกยิ่งหมกมุ่นกับการทำสิ่งนั้น ๆ มากขึ้น ขาดการใช้จินตนาการให้สมวัย ขาดทักษะทางสังคมกับบุคคลรอบข้าง ขาดโอกาสพัฒนาทักษะการใช้ภาษาเพื่อการสื่อสารแบบสองทางอย่างมีความหมายกับบุคคลอื่น ตลอดจนไปเสริมหรือกระตุ้นปัญหาและอาการที่มีอยู่เดิมของลูกให้มีมากขึ้น แยกตัวมากขึ้น อยู่ในโลกของตนเองมากขึ้น ซึ่งในที่สุดก็จะพัฒนาไปเป็นพฤติกรรมที่ไม่สมวัยอย่างเห็นได้ชัด

สำหรับวิธีเข้าแทรกการเล่นเพื่อช่วยเสริมสร้างพัฒนาการให้กับลูก ๆ นั้น ศูนย์กระตุ้นพัฒนาการ “บ้านอุ่นรัก” ขอแนะนำให้พ่อแม่ผู้ปกครองและคนที่บ้านคลุกคลีและอยู่กับลูกบ่อย ๆ เพื่อสามารถสังเกตลักษณะและรูปแบบการเล่น ตลอดจนเข้าแทรกแซงได้อย่างทันท่วงทีตามโอกาสและสถานการณ์ที่เหมาะสม

วิธีการเข้าแทรกแซงที่ท่านสามารถทำได้ง่าย ๆ เช่น ชวนเล่นแบบอื่น ๆ ที่สนุก เล่นให้หลากหลาย เน้นการเล่นเชิงจินตนาการ เล่นเชิงสำรวจ กระตุ้นให้เล่นร่วมกับบุคคลอื่น มีการถาม-ตอบง่าย ๆ ตามวัยในระหว่างการเล่น มีการตั้งเป้าหมายที่การได้เล่นพร้อม ๆ กับการกระตุ้นการสบตาและการพูดเพื่อสื่อสารบอกความต้องการ ทั้งนี้ เมื่อท่านแทรกแซงบ่อย ๆ ในระหว่างวันทุก ๆ วัน ลูก ๆ ก็จะได้ประโยชน์จากการเล่นอย่างเต็มที่ และการเล่นจะกลายเป็นเครื่องมือประจำบ้านที่ใช้ต่อยอดทักษะของลูกให้รอบด้าน ไม่ว่าจะเป็นทักษะทางภาษา สังคม การแสดงพฤติกรรม และการควบคุมอารมณ์ให้เหมาะสมได้ตามวัย แถมยังสามารถเสริมสร้างสติปัญญาของลูก ๆ ได้อีกประการหนึ่งด้วย

“บ้านอุ่นรัก” จะช่วยสะท้อนปัญหาต่าง ๆ ที่ลูก ๆ มี และนำเสนอแนวทางแก้ไขแบบง่าย ๆ ที่พ่อแม่ผู้ปกครองและคนที่บ้านสามารถลงมือช่วยลูกได้ด้วยตนเอง เราหวังว่าแนวทางต่าง ๆ ที่ได้นำเสนอ จะเป็นประโยชน์ต่อการนำไปประยุกต์ใช้ในเวลาที่ท่านอยู่ร่วมกับลูก ๆ เด็ก ๆ ที่บ้านต่อไป ทั้งนี้ เมื่อท่านได้ลงมือทำสิ่งดี ๆ ต่าง ๆ เพื่อลูกด้วยความจริงจังและทำอย่างต่อเนื่อง ท่านก็จะพบว่าลูก ๆ ที่มีความต้องการเป็นพิเศษสามารถลดการเล่นที่เป็นรูปแบบซ้ำ ๆ เดิม ๆ ลงได้ ลูก ๆ จะสนุกที่ได้เล่นแบบใหม่ ๆ และให้ความสนใจกับการเรียนรู้สิ่งอื่น ๆ เพิ่มเติมในแต่ละวัน

เครดิตภาพ: Freepik.com by Racool Studio

ฮาวทู กระตุ้นการพูดโดยใช้ภาพช่วยสร้างความเข้าใจ | บ้านอุ่นรัก

by admin | บทความบ้านอุ่นรัก

วิธีสอน

• เลือกขนมหรือของเล่นที่เด็กชอบ 3 อย่างและขนมหรือของเล่นที่เด็กไม่ชอบ 2 อย่าง
• ทำบัตรภาพขนมหรือของเล่นที่เลือกมาทั้ง 5 ชิ้น
• วางบัตรภาพสิ่งที่เด็กชอบและไม่ชอบอย่างละภาพ
• ให้เด็กเลือกภาพสิ่งที่ต้องการมา 1 ภาพเพื่อส่งให้ผู้สอน พร้อมกับกระตุ้นให้เด็กพูดตามภาพ (ในกรณีที่เด็กไม่พูดเอง ให้ผู้สอนพูดนำ และกระตุ้นให้เด็กพูดตาม)
• ผู้สอนส่งขนมหรือของเล่นที่ตรงกับภาพให้เด็ก (เด็กได้รับขนมหรือของเล่นที่ตรงกับภาพ)
• ทำซ้ำ 7-10 รอบ

เทคนิค

• สำหรับเด็กที่ยังไม่เข้าใจวัตถุประสงค์ ให้ผู้สอนวางภาพสิ่งที่เด็กชอบใกล้ตัวเด็ก (เพื่อให้เด็กหยิบได้ง่าย) และวางภาพสิ่งที่เด็กไม่ชอบไกลจากตัวเด็ก (เพื่อให้เด็กหยิบได้ยาก)
• ผู้สอนเคาะหรือชี้จุดที่ใกล้ภาพที่ต้องการให้เด็กหยิบ
• ทำซ้ำ 2-3 รอบ จากนั้นให้ผู้สอนวางภาพตามปกติให้เด็กหยิบเอง
• สำหรับเด็กที่ออกเสียงยาก ให้ผู้สอนหักขนมเป็นชิ้นเล็ก ๆ แตะเบา ๆ ที่ริมฝีปากของเด็ก หรือสาธิตชี้ชวนให้มอง หรือให้จับขนมหรือของเล่นที่เด็กชอบ เพื่อจูงใจให้เด็กเกิดความพยายาม

เครดิตภาพ: Unsplash by Yarenci Hdz

ควรทำอะไรในวันหยุด? | บ้านอุ่นรัก

by admin | บทความบ้านอุ่นรัก

ก่อนจะถึงวันหยุด ไม่ว่าจะเป็นวันหยุดสุดสัปดาห์หรือวันหยุดตามเทศกาลต่าง ๆ พ่อแม่ผู้ปกครองมักคิดวางแผนล่วงหน้าเพื่อหาบางสิ่งบางอย่างทำร่วมกันกับลูก

ไม่ว่าสิ่งนั้นจะคืออะไร ศูนย์กระตุ้นพัฒนาการ “บ้านอุ่นรัก” อยากให้สิ่งนั้นเป็นสิ่งที่ช่วยให้ลูกได้ฝึกการเรียนรู้บทบาทของตนเองในแง่การช่วยเหลือตนเองในชีวิตประจำวัน เพราะการที่ลูกรู้บทบาทของตนเองและสามารถช่วยเหลือตนเองได้ เป็นทักษะที่ยั่งยืนที่จะช่วยให้ลูกดำรงชีวิตอยู่ได้อย่างดีด้วยตนเองในอนาคตต่อไป

ในวันหยุดนี้ พ่อแม่ผู้ปกครองอาจลองทำสิ่งต่าง ๆ ดังต่อไปนี้ร่วมกับลูก เพื่อฝึกให้ลูกเรียนรู้บทบาทของตนเองในการช่วยเหลือตนเองในชีวิตประจำวันให้ได้มากที่สุด

1. หากิจกรรมง่าย ๆ ที่ลูกสนใจมาทำร่วมกันที่บ้าน กิจกรรมที่ทำจะเป็นตัวกลางในการสานสัมพันธ์และนำสู่การสื่อสารสองทาง กิจกรรมที่ลูกสนใจจะเป็นเครื่องมือเชื่อมโยงเราให้ค่อย ๆ เข้าแทรกไปอยู่ในโลกของลูกอย่างมีความหมายได้ ลองวาดภาพ ระบายสี ทำงานศิลปะ เล่นดนตรี ฟังเพลง ร้องเพลง เล่นกีฬา เล่นเกมส์บอร์ดหรือเกมส์อะไรก็ได้ที่สามารถเล่นร่วมกันได้ ดูการ์ตูน อ่านนิทาน หรือออกกำลังกายร่วมกัน การที่พ่อแม่ผู้ปกครองใช้เวลาร่วมกับลูกเพื่อแลกเปลี่ยนความสนุกและมีเสียงหัวเราะร่วมกัน ในที่สุดพ่อแม่ผู้ปกครองจะกลายเป็นเพื่อนสนิทของลูกไปโดยไม่รู้ตัว อีกทั้งลูกจะเรียนรู้ว่าการอยู่ร่วมกันกับผู้อื่นก็เป็นเรื่องที่สนุก อันจะส่งผลให้ลูกค่อย ๆ ลดการปลีกตัวอยู่ตามลำพังเพื่อทำกิจกรรมที่ตนเองชอบในเชิงหมกมุ่นลงไปได้
2. ทำกิจกรรมนอกบ้านที่ไม่ใช่การเที่ยวห้างสรรพสินค้า เน้นกิจกรรมที่ลูกและสมาชิกคนอื่น ๆ ในครอบครัวได้ใช้เวลาร่วมกันเพื่อสำรวจสิ่งแวดล้อมรอบตัว เช่น เล่นร่วมกันที่สนามเด็กเล่น เที่ยวสวนสัตว์ด้วยกัน เดินวิ่งออกกำลังกายร่วมกันที่สวนสาธารณะ หรือเล่นกีฬาที่ลูกชอบที่สนามกีฬา เป็นต้น
3. ชวนลูกร่วมกระบวนการฝึกการดำรงชีวิตที่มีเป้าหมายให้ลูกได้เรียนรู้และฝึกฝนทักษะต่าง ๆ ตามความจำเป็นตามวัยจนสามารถช่วยเหลือตนเองในชีวิตประจำวันได้มากที่สุด โดยพิจารณาตามความเป็นจริงว่าเวลาใด เกิดกิจวัตรประจำวันใดที่เกี่ยวกับการช่วยเหลือตนเองของลูก เมื่อถึงเวลานั้น ๆ ในวันหยุด พ่อแม่ผู้ปกครองและสมาชิกในบ้านก็ให้ความสำคัญกับการใช้เวลาในขณะนั้นทำกิจวัตรร่วมกับลูก โดยจับนำให้ทำ สอนและฝึกทักษะการทำกิจวัตรด้วยตัวเอง กระตุ้นหรือเตือนให้ทำตามความเหมาะสม
4. ชวนลูกร่วมทำข้อตกลงเรื่องการทบทวนบทเรียน โดยตั้งเป้าหมายเรื่องการสร้างกระบวนการเรียนรู้ทางการศึกษาที่สม่ำเสมอ เช่น ใช้เวลาอยู่กับลูกในวันหยุดเพื่อทบทวนบทเรียน ติดตามการทำการบ้าน ตรวจสอบงานที่ครูมอบหมายให้ลูกทำในวันหยุด อยู่ช่วยลูก จับนำให้ทำหรือสอนลูกให้ทำ เป็นต้น
5. ใช้เวลากับลูกตามสถานการณ์ที่เหมาะสมเพื่อวางพื้นฐานนิสัยพฤติกรรมสุขภาพ โดยให้ความสำคัญกับการย้ำเตือนพฤติกรรมพื้นฐานที่จะส่งผลดีกับสุขภาพของลูก เช่น ชวนลูกจัดเตรียมและทำอาหารที่มีคุณประโยชน์ สอนลูกทำหน้ากากผ้า สอนลูกล้างมือ ล้างจาน ซักเสื้อผ้า ชวนลูกปลูกผักปลอดสารพิษและให้ความรู้เรื่องสารพิษในอาหารประเภทต่าง ๆ ที่มีรสชาติหวาน มัน เค็ม หรืออาหารขยะควบคู่กันไปด้วย เป็นต้น

เครดิตภาพ: Freepik.com