เน้นประเด็น ข้อ 7-8/18 | พ่อแม่/ผู้ปกครอง/ครู  จะช่วยเด็กออทิสติกในเรื่องพฤติกรรมได้อย่างไร | บทความแปล (เรียบเรียงใหม่)

เน้นประเด็น ข้อ 7-8/18 | พ่อแม่/ผู้ปกครอง/ครู จะช่วยเด็กออทิสติกในเรื่องพฤติกรรมได้อย่างไร | บทความแปล (เรียบเรียงใหม่)

▶️7.ใช้ตัวช่วยในการบอกเวลา ⏰ ตั้งเวลา/จับเวลา ✔ เพื่อให้เด็กได้รู้ว่าเด็กใช้เวลาในการทำสิ่งนั้น ๆ ไปนานเท่าไรแล้ว ✔และยังเหลือเวลาอีกเท่าไรในการทำสิ่งนั้น ๆ ✔หลังหมดเวลา ก็จะถึงตอนที่เด็กต้องเปลี่ยนไปทำกิจกรรมอื่นในลำดับถัดไป

😁😉 ตัวอย่าง: หนูเหลือเวลาในการใช้คอมพิวเตอร์อีก 5 นาที จากนั้น หนูต้องไปทำการบ้าน
⭐ตัวช่วย: นาฬิกาจับเวลา นาฬิกาทราย⭐ แผ่นภาพแสดงตัวเลขนับถอยหลัง (เช่น เลข 5 4 3 2 1 0 เป็นต้น) ⭐หรือแอพพลิเคชั่นต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องที่มีในโทรศัพท์มือถือหรือใน iPad

⚠️ทำไมเราต้องใช้ตัวช่วยเรื่องการบอกเวลา/ตั้งเวลา/จับเวลา: ✳เพราะเด็กออทิสติกมีข้อจำกัดเรื่องการสื่อภาษา การใช้ Visual Image ภาพของตัวเลขหรือตัวเลขที่มองเห็นได้ด้วยตาเพื่อบอก ✳ช่วยลดการโต้แย้งระหว่างเราและเด็ก ✳ช่วยคลายความวิตกกังวลของเด็ก และช่วยให้เด็กรู้ล่วงหน้าได้ว่าเขายังเหลือเวลาอีกเท่าไรในการทำสิ่งต่าง ๆ และเมื่อเวลาสำหรับกิจกรรมนั้น ๆ หมดลง การเปลี่ยนผ่านสู่กิจกรรมใหม่จะทำได้ราบรื่นขึ้นตามไปด้วย

▶️8.กำหนดเวลาหรือจำนวนชิ้นงานที่เด็กต้องทำอย่างชัดเจน 👷‍♂👷‍♀ ทั้งนี้เพราะเด็ก ๆ จะทำสิ่งต่าง ๆ ที่เราบอกให้ทำได้ดี 💱 เมื่อเขารู้ว่าสิ่งที่ต้องทำนั้นจะจบลงเมื่อไร

ตัวอย่าง: 🔖เราจะเรียนเลข 20 นาที (พร้อมกันนั้นเราตั้งนาฬิกาจับหรือบอกเวลา)
ตัวอย่าง: 🔖ลูกเก็บของเล่นจำนวน 10 ชิ้นลงไปในกล่องเก็บของ
ตัวอย่าง: 🔖หนูพ่นน้ำยาเช็ดกระจก 3 ครั้ง จากนั้นใช้ผ้าเช็ดสัก 2 นาทีจนกระจกสะอาด
🔅หมายเหตุ: ถ้าเด็กต้องใช้เวลาในการทำเรื่องนั้นนาน ๆ เด็กอาจหงุดหงิด ดังนั้น การให้เด็กได้พักเป็นระยะ ๆ จะช่วยแก้ปัญหาที่จะเกิดขึ้นได้

ตัวอย่าง:🔖 ลูกต้องทำเลข 20 ข้อ (เราให้เด็กทำเลข 10 ข้อให้เสร็จ ⏱ จากนั้นพัก 5 นาที (เราใช้นาฬิกาบอกเวลาเพื่อเด็กรู้ระยะเวลาในการหยุดพักด้วย) 🖋ให้เด็กกลับมาทำเลขต่ออีก 10 ข้อที่เหลือให้เสร็จ เมื่อทำเลขครบ 20 ข้อ 🏃‍♀🏃‍♂ เด็กจะได้ไปเล่น (ให้เด็กเลือกเล่นสิ่งที่เด็กอยากเล่น หรือให้ตัวเลือกไม่เกิน 2-4 ตัวเลือก เป็นต้น)

ตัวช่วย 🤩🤗 ใช้ตารางบอกลำดับของกิจกรรมที่ต้องทำ 📅ทำเลข 10 ข้อ
📅พัก 5 นาที (ให้ทำกิจกรรมที่ชอบระหว่างพักได้)
📅ทำเลขต่ออีก 10 ข้อให้เสร็จ
📅เวลาเล่น (ให้เลือกเล่นตามชอบใจได้ หรือเสนอตัวเลือกให้เลือก)

เน้นประเด็น ข้อ 5-6/18 | พ่อแม่/ผู้ปกครอง/ครู  จะช่วยเด็กออทิสติกในเรื่องพฤติกรรมได้อย่างไร | บทความแปล (เรียบเรียงใหม่)

เน้นประเด็น ข้อ 5-6/18 | พ่อแม่/ผู้ปกครอง/ครู จะช่วยเด็กออทิสติกในเรื่องพฤติกรรมได้อย่างไร | บทความแปล (เรียบเรียงใหม่)

▶️5.บอกให้เด็กรู้ลำดับหรือขั้นตอนของสิ่งที่จะเกิดขึ้นก่อนและหลังอย่างชัดเจน 🧖‍♂🧖‍♀
✔ตัวอย่าง: เมื่อหนูทำเลขเสร็จ หนูจะได้เล่นเกมส์ลูกบอล
✔ตัวอย่าง: หนูเหลือเวลาในการใช้คอมพิวเตอร์อีก 5 นาที จากนั้น หนูต้องไปทำการบ้าน

⚠️ทำไมเราต้องทำเช่นนี้: ✳เพราะเด็กออทิสติกยึดติดรูปแบบ เปลี่ยนแปลงยาก ชอบกิจวัตรเดิม ๆ ซ้ำ ๆ ดังนั้น การบอกให้เด็กรู้ล่วงหน้าว่าจะมีอะไรเกิดขึ้นก่อน-หลังบ้าง ทำให้เด็กสบายใจ ✳เด็กออทิสติกมีข้อจำกัดเรื่องความยืดหยุ่นทางอารมณ์ต่ำ เด็กจึงหงุดหงิดง่าย หากเด็กวิตกกังวลเพราะไม่รู้ว่าตนเองจะเจอกับเรื่องอะไร เด็กจะไม่สบายใจ วิตกกังวล และมีพฤติกรรมที่ไม่พึงประสงค์ตามมาได้

😻ตัวช่วย: สำหรับเด็กออทิสติกที่มีข้อจำกัดเรื่องภาษา 💷 เราสามารถใช้ภาพช่วยบอกให้เด็กรู้ลำดับก่อน-หลังของสิ่งที่เด็กต้องทำ
🔎ตัวอย่าง: เมื่อหนูทำเลขเสร็จ หนูจะได้เล่นเกมส์ลูกบอล
ตัวช่วย: แผ่นภาพ First – Then

▶️6.ใช้ตารางกิจวัตรเป็นตัวช่วยให้เด็กรู้ลำดับของเรื่องที่ต้องทำ 📅 ตารางกิจวัตรที่เป็นภาพ 💷 เป็นตัวช่วยที่ดีที่สุด
🐯 ตัวอย่าง: กิจวัตรตามลำดับคือ 📒 ทำการบ้าน 🔜🤸‍♀ เล่น 🔜 🍽 ช่วยแม่เตรียมมื้อเย็น จัดโต๊ะอาหาร 🔜 🍚🍜 ทานอาหาร 🔜 🍽 ล้างจาน 🔜 📺ดูโทรทัศน์ (บางกิจวัตรต้องมีระยะเวลากำกับ)

🙋‍♂🙋‍♀ รู้สึกดีใช่มั้ยคะ…ที่มีตัวอย่างแนวทางแบบนี้ ทำให้เรามองเห็นวิธี นำทางลูก …พรุ่งนี้จะมีเทคนิคอะไรดีๆอีกนะ… ตามอ่านกันต่อ นะคะ

เน้นประเด็น ข้อ 3-4/18 | พ่อแม่/ผู้ปกครอง/ครู  จะช่วยเด็กออทิสติกในเรื่องพฤติกรรมได้อย่างไร | บทความแปล (เรียบเรียงใหม่)

เน้นประเด็น ข้อ 3-4/18 | พ่อแม่/ผู้ปกครอง/ครู จะช่วยเด็กออทิสติกในเรื่องพฤติกรรมได้อย่างไร | บทความแปล (เรียบเรียงใหม่)

▶️3.ใช้สถานการณ์ตรงหน้าในการสอนเด็กได้อย่างเหมาะสม
✔ตัวอย่าง: ลูกแย่งของเล่นเพื่อน
✳แนวทาง: ใช้สถานการณ์นั้นในการสอนเด็กเรื่องคำพูดที่ควรใช้ในการขอยืมของเล่นจากเพื่อน แทนการแย่งของเล่นจากเพื่อน ✳สอนลูกให้พูดว่า “เราขอยืมตุ๊กตาได้มั๊ย” “ขอยืมของเล่นหน่อย” “ขอเล่นด้วยคนได้มั๊ย” (เราไม่ควรมุ่งตำหนิเด็กเรื่องการแย่งของเล่น)

▶️4.แสดงให้เด็กเห็นเป็นตัวอย่าง สาธิตหรือทำให้ดูว่าพฤติกรรมที่เราต้องการให้ทำเป็นแบบไหน
😿 ตัวอย่าง: ลูกเดิน/วิ่งไป ๆ มา ๆ ในห้างสรรพสินค้า เราอยากให้ลูกเดินดี ๆ (ถ้าเราบอกลูกว่า “เดินดี ๆ” ลูกอาจไม่เข้าใจ)

✔สิ่งที่เราควรทำ: ✳บอกลูกสั้น ๆ ชัดเจนว่า “ลูกเดินข้าง ๆ แม่ จูงมือแม่ ในห้างสรรพสินค้า”
✔แสดงให้ลูกเห็นว่าลูกต้องเดินข้าง ๆ แม่และจูงมือแม่แบบนี้ (อาจมีการซ้อมเดินก่อนมาห้างสรรพสินค้า เพราะเราสามารถซักซ้อมก่อนมาสถานที่จริงกี่ครั้งก็ได้ ยิ่งซ้อมบ่อย ลูกยิ่งได้สะสมประสบการณ์และจะแสดงพฤติกรรมที่ดีตามที่เราบอกได้ง่ายขึ้นเมื่ออยู่ในสถานการณ์จริง)

แล้วมาติดตามกันต่อ ในตอนต่อไปนะคะ ^^

เน้นประเด็น ข้อ 1-2/18 | พ่อแม่/ผู้ปกครอง/ครู จะช่วยเด็กออทิสติกในเรื่องพฤติกรรมได้อย่างไร | บทความแปล (เรียบเรียงใหม่)

เน้นประเด็น ข้อ 1-2/18 | พ่อแม่/ผู้ปกครอง/ครู จะช่วยเด็กออทิสติกในเรื่องพฤติกรรมได้อย่างไร | บทความแปล (เรียบเรียงใหม่)

1. ใช้คำพูดสั้น ๆ พูดกระชับและบอกอย่างชัดเจนเป็นรูปธรรมว่าต้องการให้เด็กแสดงพฤติกรรมอะไร

ตัวอย่างสถานการณ์: ลูกเขี่ยอาหาร / ไม่ยอมทานอาหาร
✔คำพูดที่เราควรใช้: “ทานอาหารค่ะ”
❎ คำพูดที่เราไม่ควรใช้: ทำตัวดี ๆ ตอนทานอาหาร / อย่าเขี่ยอาหารแบบนั้น/ หยุดเดี๋ยวนี้นะ ทำไมชอบเขี่ยอาหารอยู่เรื่อยเลยนะ

ทำไมเราควรใช้คำพูดสั้น ๆ กระชับและบอกเด็กให้เห็นเป็นรูปธรรมว่าเราต้องการให้เด็กทำอะไร: เพราะเด็กออทิสติกมีข้อจำกัดเรื่องการใช้ การฟัง และการทำความเข้าใจภาษา (การสื่อภาษาไม่สมวัย) ดังนั้น การพูดให้ตรงประเด็นและพูดสั้น ๆ จะทำให้เด็กเข้าใจได้ง่ายว่าเราต้องการให้เด็กทำอะไร

ข้อควรจำ: ในกรณีที่เด็กยังทำไม่ได้ตามที่เราบอก เราควรบอกเด็กให้ชัดเจนอีกครั้งว่าเราต้องการให้เด็กทำอะไร

2. บอกเด็กอย่างชัดเจนว่าในแต่ละสถานการณ์ เราต้องการให้เด็กแสดงพฤติกรรมแบบใด

ตัวอย่าง: แม่จะคุยโทรศัพท์ 5 นาที ในระหว่างที่แม่โทรศัพท์ ลูกต้องเล่นคนเดียวแบบเงียบ ๆ ถ้าลูกทำได้ เมื่อแม่คุยโทรศัพท์เสร็จ แม่จะเล่นกับลูกค่ะ

ทำไมเราต้องทำเช่นนี้: เพราะเราต้องการปรับพฤติกรรมของเด็กให้เข้าที่เข้าทางจนขึ้นรูปเป็นพฤติกรรมที่เด็กทำได้เองเป็นกิจวัตร การบอกให้เด็กแสดงพฤติกรรมเช่นนั้นเสมอในสถานการณ์หนึ่ง ๆ ไม่เปลี่ยนไปเปลี่ยนมา ทำให้เด็กรู้อย่างชัดเจนว่าเขาต้องทำอะไรและไม่สับสน (เราควรบอกให้ลูกเล่นแบบเงียบ ๆ เสมอในระหว่างที่เราคุยโทรศัพท์ เราไม่ควรเปลี่ยนไปมา เช่น วันนี้ เราบอกให้ลูกเล่นแบบเงียบ ๆ ในขณะที่เราโทรศัพท์ แต่พรุ่งนี้เรากลับยอมให้ลูกส่งเสียงดังหรือถามแทรกว่าเมื่อไรแม่จะโทรศัพท์เสร็จ เป็นต้น)

ข้อควรจำ: 

– การปรับพฤติกรรมเด็กออทิสติกเป็นเรื่องที่ต้องใช้เวลา ทำต่อเนื่องและทำสม่ำเสมอ

– หากเด็กยังทำไม่ได้ตามที่เราบอก เราควรบอกเด็กให้ชัดเจนอีกครั้งหนึ่งว่าเราต้องการให้เด็กทำอะไรในสถานการณ์นั้น ๆ เช่น ในระหว่างที่แม่โทรศัพท์ ลูกส่งเสียงดัง เราควรบอกลูกว่า “ลูกต้องเล่นเงียบ ๆ ในขณะที่แม่โทรศัพท์” ทั้งนี้เราไม่ควรพูดว่า “หยุดส่งเสียงดัง” หรือ “เคยบอกแล้วใช่มั๊ยว่าให้ทำยังไงตอนที่แม่โทรศัพท์” เป็นต้น

– ใช้ตัวช่วยในการบอกเวลา เช่น นาฬิกาบอกเวลา จับเวลา ตั้งเวลา ให้เด็กรู้ว่าเราใช้เวลในการโทรศัพท์ไปกี่นาทีแล้วและยังเหลือเวลาอีกนานเท่าไรจึงจะครบ 5 นาทีนั้น การทำเช่นนี้ช่วยให้เด็กไม่วิตกกังวลหรือลดความวิตกกังวลเรื่องระยะเวลาลงได้

แล้วมาติดตามกันในตอนต่อไปนะคะ 

Credit: บทความ โดย Rachel Wise จากบล็อกของ International Board of Credentialing and Continuing Education Standards หรือ IBCCES

 

พ่อแม่/ผู้ปกครอง/ครู  จะช่วยเด็กออทิสติกในเรื่องพฤติกรรมได้อย่างไร | บทความแปล (เรียบเรียงใหม่)

พ่อแม่/ผู้ปกครอง/ครู จะช่วยเด็กออทิสติกในเรื่องพฤติกรรมได้อย่างไร | บทความแปล (เรียบเรียงใหม่)

Rachel Wise ผู้เขียนบทความต้นฉบับตาม ลิ้งค์ ที่แนบมานี้ เขียนถึงวิธีหลากหลายที่ดีและมีประโยชน์ต่อพ่อแม่/ผู้ปกครอง/ครูที่ต้องการได้เทคนิคการรับมือลูกออทิสติก/เด็กออทิสติก พร้อม ๆ ไปกับการยับยั้งโอกาสที่เด็กจะแสดงพฤติกรรมที่ไม่พึงประสงค์ ตลอดจนสร้างเสริมให้เด็กเกิดพฤติกรรมทางบวกทดแทนพร้อม ๆ กันไปได้ในเวลาเดียวกัน

แม้วิธีต่าง ๆ ที่ Rachel Wise เขียน ไม่ใช่วิธีแปลกใหม่ แถมเธอยังยอมรับด้วยว่าเพราะเด็กออทิสติกแต่ละคนล้วนแตกต่างกัน (แตกต่างทั้งอาการที่แต่ละคนมีและระดับของอาการที่เป็น) จึงไม่มีวิธีใดวิเศษสุดที่จะแก้ปัญหาได้อย่างเบ็ดเสร็จ บางวิธีที่เธอนำเสนออาจใช้ได้กับเด็กเพียงบางคน หรือไม่ก็เหมาะที่จะใช้กับบางสถานการณ์ และไม่ว่าจะใช้วิธีใด การช่วยเด็กเรื่องพฤติกรรมเป็นเรื่องที่ต้องอาศัยระยะเวลานาน เราต้องทำซ้ำ ๆ อย่างใจเย็นและทำอย่างสม่ำเสมอ

แต่ความน่าสนใจของบทความนี้ (ตลอดจนข้อเท็จจริงต่าง ๆ ตามที่ Rachel Wise แจ้งไว้ดังที่กล่าวมาแล้ว) ทำให้เราอดไม่ได้ที่จะพยายามแปล ประมวลความคิด และสรุปวิธีการ ตลอดจนแชร์ให้เพื่อน ๆ ของศูนย์กระตุ้นพัฒนาการบ้านอุ่นรักได้อ่านไปด้วยกัน

😎😍  เรามาอ่านบทสรุปไปด้วยกันนะคะ

อะไรคือเรื่องที่พ่อแม่/ผู้ปกครอง/ครูทำ แล้วช่วยเด็กออทิสติกเรื่องพฤติกรรมได้ 😎😍

1.ใช้คำพูดสั้น ๆ พูดกระชับ และบอกอย่างชัดเจนเป็นรูปธรรมว่าต้องการให้เด็กแสดงพฤติกรรมอะไร

2.บอกเด็กอย่างชัดเจนว่าในแต่ละสถานการณ์ เราต้องการให้เด็กแสดงพฤติกรรมแบบใด

3.ใช้สถานการณ์ตรงหน้าในการสอนเด็กได้อย่างเหมาะสม

 4.แสดงให้เด็กเห็นเป็นตัวอย่าง สาธิตหรือทำให้ดูว่า   พฤติกรรมที่ต้องการให้ทำ

5.บอกให้เด็กรู้ลำดับหรือขั้นตอนของสิ่งที่จะเกิดขึ้นก่อนและหลังอย่างชัดเจน

6. ใช้ตารางกิจวัตรเป็นตัวช่วยให้เด็กรู้ลำดับของเรื่องที่ต้องทำ

7.ใช้ตัวช่วยในการบอกเวลา/ตั้งเวลา/จับเวลาเพื่อเด็กได้รู้ว่าเด็กใช้เวลาในการทำสิ่งนั้น ๆ ไปนานเท่าไรแล้ว และยังเหลือเวลาอีกเท่าไร

8.กำหนดเวลาหรือจำนวนชิ้นงานที่เด็กต้องทำอย่างชัดเจน ว่าสิ่งที่ต้องทำนั้นจะจบลงเมื่อไร

9.ใช้การเสริมแรง (Reinforcement) (เช่น คำชม รางวัล ให้ดาวความดี) เพื่อกระตุ้นให้เด็กทำพฤติกรรมที่พึงประสงค์

10.ทำข้อตกลงที่ทำร่วมกันมีความชัดเจนว่าเราจะทำอะไร อะไรเกิดก่อน-หลัง และหากเด็กทำได้ตามข้อตกลง เด็ก จะได้อะไรเป็นรางวัล

11.ชมเด็กและแสดงให้เด็กรู้ว่าเรารู้สึกดีอย่างไรที่เด็กทำได้ตามข้อตกลง

12.ให้เด็กได้เลือกเองบ้าง

13.ให้เด็กร่วมทำงานหรือทำกิจกรรมที่มีสื่อ เป็นองค์ประกอบ หรือใช้สายตาในการดำเนินงาน เพราะเด็กออทิสติกมักมีทักษะที่ดีในเรื่องเหล่านี้ 

14.อนุญาตให้เด็กหยิบของชิ้นโปรดจากกิจกรรมที่เพิ่งจบไปติดไม้ติดมือไปด้วยในช่วงเวลาเปลี่ยนผ่านสู่กิจกรรมใหม่ เพื่อทำให้เด็กสบายใจ

15.ใช้การหันเหความสนใจของเด็กแทนการบอกว่า “ไม่” หรือ “หยุด” โดยเฉพาะเวลาที่ต้องการหยุดพฤติกรรมทางลบ

16.คิดให้รอบคอบเรื่องสถานที่ ๆ จะพาเด็กออทิสติกที่มีปัญหาเรื่องระบบรับสัมผัส (รับรู้ไว)

17.สื่อสาร พูดคุย หรือรับมือเด็กด้วยความเมตตา ใจเย็นและสงบ

18.เราไม่โทษเด็กหรือตัวเราเองหากเราทำดีที่สุดแล้วแต่สถานการณ์กลับไม่เป็นไปตามที่เราต้องการ

สุดท้ายนี้ ขอบคุณบทความดีๆ ต้นฉบับกดคลิกที่นี่ได้เลยค่ะ

แปลและเรียบเรียงโดย คุณจินตวีร์  สายแสงทอง

บทความถัดไป ทางทีมงานบ้านอุ่นรัก จะมาชวนคุยกันให้ลึกขึ้นในแต่ละข้อนะคะ ติดตามกันได้ค่ะ สำหรับตอนนี้ ขอขอบคุณทุกๆ ท่านที่ติดตามมา ณ ที่นี้ด้วยค่ะ