คลุกคลีกับลูกมาก ๆ โดยไม่ต้องคาดหวังอะไรและไม่ต้องประเมินผล
เพียงใช้เวลาดี ๆ ร่วมกัน ดึงจังหวะให้ช้าลง
สบตาลูกให้มากขึ้น กอดลูกให้มากขึ้น
ทำอะไรก็ได้ ให้ลูกหัวเราะกับเรา
คลุกคลีถึงตัว โดยไม่ปล่อยให้ลูกปลีกตัวออกไปง่าย ๆ
เวลามีค่าที่จะคลุกคลีกับลูก ไม่เคยหยุดรอ
รีบตักตวงเวลาแห่งความสุขและอยู่กับลูก
เพื่อทำทุกอย่างที่จะทำร่วมกันกับลูกในวันนี้….ให้ดีที่สุด
บ้านอุ่นรักจะเอาใจช่วยนะคะ
Credit ภาพ: Matthew Smith | Unsplash
จากประสบการณ์การทำงานของศูนย์กระตุ้นพัฒนาการบ้านอุ่นรักมากว่า 26 ปีเรื่องการกระตุ้นพัฒนาการเด็กออทิสติก เด็กสมาธิสั้น และเด็กมีพัฒนาการช้าไม่สมวัย เราพบว่าลูกศิษย์ของเราจะมีพัฒนาการที่สมวัยมากขึ้นได้อย่างรวดเร็วและชัดเจน ก็ต่อเมื่อสมาชิกในครอบครัวของลูกมีความรู้เกี่ยวกับอาการของลูก และตระหนักว่าตนเองต้องเข้ามามีบทบาทในการเป็น “ทีมครอบครัวบำบัด” ที่สามารถทำงานคู่ขนานไปกับ “ทีมแพทย์และทีมบำบัดมืออาชีพ” ในการช่วยบำบัดรักษาอาการให้กับลูกด้วย ทั้งนี้เพราะการอาศัยและพึ่งพาทีมแพทย์และทีมบำบัดมืออาชีพให้ช่วยบำบัดอาการของลูกแต่เพียงฝ่ายเดียวนั้น ไม่เพียงพอที่จะช่วยให้ลูกมีพัฒนาการที่ดีและสมวัยขึ้นได้แบบทันท่วงที
“คนในครอบครัวจะเป็นทีมครอบครัวบำบัดที่ทำงานคู่ขนานไปกับทีมบำบัดมืออาชีพได้อย่างไร?”
บ้านอุ่นรักอยากให้ทุกท่านมั่นใจว่า “สมาชิกทุก ๆ คนที่บ้านสามารถเปลี่ยนตนเองให้กลายมาเป็นทีมบำบัดคู่ขนานได้จริง ๆ” เพียงแต่ต้องเริ่มต้นเรียนรู้อาการของลูกอย่างจริงจังและลงมือกระตุ้นพัฒนาการให้ลูกที่บ้านอย่างสม่ำเสมอและต่อเนื่องตามแนวทางที่ถูกต้อง เมื่อวันเวลาผ่านไปสักระยะหนึ่ง ลูกก็จะมีพัฒนาการที่ดีและสมวัยมากขึ้นได้ และในตอนนั้น คนในบ้านก็จะกลายเป็นทีมครอบครัวบำบัดขั้นเทพแบบไม่ทันรู้ตัวเลยค่ะ
การได้เรียนรู้เรื่องอาการของลูกจะทำให้เราเข้าใจปัญหาเรื่องทักษะและพัฒนาการของลูกได้ดีขึ้น อีกทั้งจะได้แนวทางการช่วยบำบัดรักษาอาการให้ลูกในขณะที่ลูกอยู่บ้านพร้อม ๆ กันไปด้วย
แนวทางการบำบัดรักษาอาการของที่บ้านนี้ บ้านอุ่นรักขอเรียกว่า “แผนปฏิบัติการประจำบ้าน ที่จะเสริมสร้างและต่อยอดพัฒนาการให้กับลูก” ซึ่งหากจะเปรียบเทียบแล้ว แผนปฏิบัติการที่ทำเป็นประจำที่บ้านก็คือ Roadmap ที่จะทำให้ลูกและเราก้าวเดินไปพร้อมกันได้อย่างมั่นคงและมั่นใจ จนกระทั่งเราสามารถส่งลูกสู่เป้าหมายคือการมีพัฒนาการที่สมวัยได้ในเร็ววันมากขึ้นนั่นเอง
“แผนปฏิบัติการ” ตามสไตล์ของบ้านอุ่นรัก เป็นแผนงานของ “ทีมครอบครัวบำบัด” ที่ต้องทำเป็นประจำที่บ้าน แผนงานนี้ประกอบด้วยเรื่องหลัก ๆ หลายประการ คือ การกระตุ้นกล้ามเนื้อมัดใหญ่ การวางแผนเคลื่อนไหว การกระตุ้นระบบประสาทสัมผัส การกระตุ้นการสานสัมพันธ์แบบสองทางกับบุคคลใกล้ชิด การกระตุ้นการเลียนแบบ การกระตุ้นความสนใจต่อสิ่งเร้า การกระตุ้นทักษะการใช้ภาษาเพื่อการสื่อสาร การฝึกทักษะการคงสมาธิ การส่งเสริมพื้นฐานทางสติปัญญาตามวัยผ่านกิจกรรมขีด ๆ เขียน ๆ วาด ๆ และอ่าน การส่งเสริมการช่วยเหลือตนเองในชีวิตประจำวัน การนำพาตนเองในกิจวัตรประจำวันตามวัย การส่งเสริมพฤติกรรมที่เหมาะสม เช่น ฝึกการควบคุมอารมณ์ การรับฟังกติกาง่าย ๆ ตามวัย และการส่งเสริมการทานอาหารให้ถูกหลักโภชนาการ
ที่บ้านอุ่นรักสวนสยามและบ้านอุ่นรักธนบุรี เราก็ใช้แผนปฏิบัติการนี้เป็น Roadmap เช่นกัน และเมื่อได้ทำเป็นประจำต่อเนื่องทุก ๆ วัน เราพบผลลัพธ์ที่น่าทึ่งว่าลูกศิษย์ของเราต่างมีพัฒนาการที่ดีขึ้นได้ในเร็ววัน ดังนั้น เราจึงสนับสนุนและส่งเสริมให้คนที่บ้านหันมาเรียนรู้แผนปฏิบัติการต่าง ๆ เหล่านี้เพื่อในที่สุดทุก ๆ คนที่บ้านจะสามารถช่วยกันบำบัดรักษาอาการให้กับลูก ๆ ได้อย่างมีทิศทาง
สำหรับคุณพ่อ คุณแม่ และผู้ปกครอง ท่านที่สนใจจะเรียนรู้เรื่องราวที่เป็นประโยชน์ต่อลูกและพร้อมที่จะเปลี่ยนตนเองให้เป็น “ทีมครอบครัวบำบัด” ท่านสามารถลงทะเบียนเรียนคอร์สออนไลน์ของครูนิ่ม (บ้านอุ่นรัก) ผ่านตลาดความรู้ออนไลน์กันได้ตั้งแต่วันนี้เลยค่ะ
https://www.skilllane.com/courses/raising-children-with-autism
https://edumall.co.th/catalogsearch/result/?q=%E0%B8%99%E0%B8%B4%E0%B8%AA%E0%B8%B4%E0%B8%95%E0%B8%B2
Photo Credit: Thought Catalog | Unsplash
เมื่อวันที่ 8 พฤศจิกายน พ.ศ. 2562 ที่ผ่านมา ว่าที่พี่หมอ นักศึกษาแพทย์ จากวิทยาลัยแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยรังสิต ได้มาดูงานและทำกิจกรรมจิตอาสากันที่บ้านอุ่นรักสวนสยามตั้งแต่เช้า งานนี้พี่ ๆ และน้อง ๆ (และคุณครูด้วย) ต่างก็สนุกสนานในระดับที่ไม่หยิ่งหย่อนไปกว่ากันเลย
นักศึกษาในสาขาที่เกี่ยวข้องและบุคลากรทางการแพทย์จากหลายสถาบันมักจะเข้ามาเยี่ยมเยียน ดูงาน เรียนรู้ และทำกิจกรรมร่วมกับเด็ก ๆ ที่บ้านอุ่นรักสวนสยามและบ้านอุ่นรักธนบุรีเสมอ ๆ ซึ่งเรายินดีเป็นอย่างยิ่งที่ได้เปิดบ้านทั้งสองหลังของเราให้บุคลากรเหล่านี้มาเยี่ยมเยียนเพราะเรารู้ว่านักศึกษาและบุคลากรทางการแพทย์เหล่านี้จะกลายมาเป็นเรี่ยวแรงสำคัญในการร่วมกันดูแลและบำบัดรักษาเด็ก ๆ ร่วมกับคุณพ่อ คุณแม่ ผู้ปกครอง และเราในอนาคตต่อไป
ในขณะที่เด็ก ๆ สนุกสนานอยู่กับการทำกิจกรรมต่าง ๆ ร่วมกับพี่หมอ ครูทุกคนยืนมองด้วยความชื่นใจ
ลึก ๆ ในใจของครู ไม่ได้เพียงแค่ชื่นใจ แต่ครูยังรู้สึกดีใจและภูมิใจที่เด็ก ๆ ลูกศิษย์ของบ้านอุ่นรักไม่ปฏิเสธพี่ ๆ ที่เป็นคนแปลกหน้า อีกทั้งยังสามารถร่วมทำกิจกรรมไปกับพี่ ๆ ได้อย่างสนุกสนานอีกด้วย
การที่เด็ก ๆ ทำได้เช่นนี้นับเป็นข้อพิสูจน์ให้เห็นถึงพัฒนาการทางการสื่อสารและการเข้าสังคมของเด็ก ๆ ศักยภาพของเด็ก ๆ ในการควบคุมตนเองที่ทำได้เป็นอย่างดี และบ่งชี้ว่าเด็ก ๆ มีความสามารถในการลดอุปสรรคตามอาการของโรคลงได้ระดับหนึ่งด้วย
การที่เด็ก ๆ มีพัฒนาการที่ดียิ่งขึ้นทุก ๆ วันนี้ ไม่ได้มีแต่ครูเท่านั้นที่รู้สึกชื่นใจ ดีใจ และภูมิใจ แต่คุณพ่อ คุณแม่ ผู้ปกครอง และครอบครัวของหนูที่ทุ่มเททั้งแรงกาย แรงใจ ความพยายาม และกำลังทรัพย์ในการเสริมสร้างพัฒนาการให้หนู ก็จะรู้สึกเช่นนั้นร่วมไปกับครูด้วยเช่นกัน
ที่ศูนย์กระตุ้นพัฒนาการบ้านอุ่นรัก คุณครูของเราจะแทรกกิจกรรมหลากหลายรูปแบบลงไปในตารางฝึกทักษะและกระตุ้นพัฒนาการประจำวันให้กับเด็ก ๆ โดยมีเป้าหมายว่าเด็กต้องได้รับประโยชน์ 2 ประการเป็นอย่างน้อย คือ (1) เกิดความสนุกสนานที่ได้เล่นแบบมีปฏิสัมพันธ์ร่วมกับบุคคลอื่น และ (2) ได้ฝึกทักษะและสร้างเสริมพัฒนาการด้านต่าง ๆ ให้กับเด็กตามความจำเป็น และกิจกรรมรูปแบบหนึ่งที่ทั้งสนุกและมีเป้าหมายของเรา คือ “กิจกรรมฝึกทักษะกล้ามเนื้อมัดใหญ่และการวางแผนเคลื่อนไหวทางร่างกาย”
ก่อนอื่นเรามาดูกันก่อนว่าการฝึกทักษะการเคลื่อนไหวมีความสำคัญและมีประโยชน์ต่อเด็ก ๆ มากเพียงใดและอย่างไร?
“กิจกรรมเคลื่อนไหวร่างกาย” โดยเฉพาะในวัยเด็กเล็ก มีความสำคัญเป็นอย่างยิ่ง ทั้งในด้านการส่งเสริมความเจริญเติบโตทางร่างกายที่ประกอบด้วยความแข็งแรงทนทาน ทักษะการทรงตัว ความยืดหยุ่นทางร่างกาย การทำงานร่วมกันของอวัยวะต่าง ๆ การคิดวางแผนเพื่อเคลื่อนไหวผ่านสิ่งกีดขวาง การแก้ปัญหาเฉพาะหน้าเพื่อความปลอดภัยเมื่อต้องเผชิญกับสถานการณ์คับขัน และที่สำคัญอีกประการหนึ่งคือกิจกรรมการเคลื่อนไหวร่างกายส่งผลดีโดยตรงต่อศักยภาพการทำงานของสมอง ดังนั้น เมื่อเราต้องการกระตุ้นพัฒนาการให้กับเด็ก ๆ ที่เป็นเด็กพิเศษ (โดยเฉพาะเด็กที่อยู่ในวัยเด็กเล็กหรือเด็กที่เพิ่งเข้ามารับการกระตุ้นพัฒนาการในช่วงต้นของโปรแกรมการบำบัด) เราจึงให้ความสำคัญเป็นอย่างยิ่งกับการจัดโปรแกรมด้านทักษะการเคลื่อนไหว ถึงขนาดที่ต้องยกให้เป็น “กิจกรรมสำคัญหลัก” อีกกิจกรรมหนึ่งกันเลยทีเดียว
กิจกรรมเคลื่อนไหวร่างกายมีความสำคัญหลายประการดังที่ได้กล่าวมาแล้วข้างต้น ส่วน “การฝึกทักษะการเคลื่อนไหว” ให้กับเด็กก็มีความสำคัญที่ไม่ยิ่งหย่อนไปกว่ากัน เพราะจะทำให้เด็กได้รับประโยชน์หลายประการ ดังต่อไปนี้
ที่บ้านอุ่นรัก เราจะแยกกิจกรรมทักษะการเคลื่อนไหวออกมาเป็นอีกหนึ่งกิจกรรมจากกิจกรรมการประมวลระบบประสาทสัมผัส หรือ Sensory Integration เนื่องด้วยในแต่ละทักษะและนักวิชาชีพ จะมีองค์ความรู้และกรอบแนวคิดที่มีลักษณะเฉพาะ เราจึงนำองค์ความรู้และกรอบแนวคิดที่มีลักษณะเฉพาะนั้น ๆ มาประยุกต์ใช้ให้สอดประสานกัน เพื่อส่งผลให้เกิดการพัฒนาทักษะทางบวกแก่เด็ก ๆ ที่เป็นลูกศิษย์ของเรา โดยเฉพาะเด็ก ๆ ที่มีปัญหาด้านทักษะการเคลื่อนไหว
สำหรับเด็กที่มีปัญหาด้านทักษะการเคลื่อนไหวนั้น บ้านอุ่นรักมีข้อสังเกตอาการมาฝากคุณพ่อ คุณแม่ ผู้ปกครอง และคุณครู เพื่อให้ลองพิจารณากันว่าลูก ๆ เด็ก ๆ มีลักษณะการเคลื่อนไหวดังต่อไปนี้บ้างหรือไม่ ซึ่งจะทำให้เราพอที่จะรู้ว่าพวกเขามีปัญหาด้านทักษะการเคลื่อนไหวหรือไม่นั่นเอง
หากเด็ก ๆ มีปัญหาด้านทักษะการเคลื่อนไหว เราควรรีบหาทางแก้ไข และในตอนนี้ บ้านอุ่นรักขอยกตัวอย่างปัญหาดังกล่าว ตลอดจนข้อแนะนำเกี่ยวกับกิจกรรมฝึกทักษะกล้ามเนื้อมัดใหญ่และการวางแผนเคลื่อนไหวทางร่างกายที่จะช่วยแก้ไขปัญหาได้ดังนี้
มาถึงตอนนี้ คุณพ่อ คุณแม่ ผู้ปกครอง และคุณครูก็ได้ทราบถึงความสำคัญและประโยชน์ของการฝึกทักษะกล้ามเนื้อมัดใหญ่และการวางแผนเคลื่อนไหวทางร่างกาย ตลอดจนได้ทราบตัวอย่างของกิจกรรมการเคลื่อนไหวที่สามารถนำมาใช้เพื่อแก้ปัญหาการเคลื่อนไหวกันไปเรียบร้อยแล้ว เพราะฉนั้น เราอย่ามัวรีรอกันอยู่เลยค่ะ ลุกขึ้น เหยียดแขนเหยียดขา และเตรียมตัวของเราให้พร้อมที่จะจูงไม้จูงมือลูก ๆ เด็ก ๆ ไปเดิน วิ่ง กระโดด และออกกายบริหารกันเลยดีกว่า เพื่อลูก ๆ เด็ก ๆ เกิดความรู้สึกสนุกสนานร่วมไปกับเรา พร้อม ๆ กับการที่จะได้สร้างเสริมพัฒนาการของตนเอง ส่วนเราก็จะได้ใช้เวลาร่วมกับเด็ก ๆ อย่างมีคุณภาพ พร้อม ๆ ไปกับการได้ลดพุง ลดไขมันส่วนเกิน และมีสุขภาพที่ดีมากขึ้นค่ะ
สำหรับบ้านอุ่นรักนั้น ทุก ๆ กิจกรรมที่เด็ก ๆ ทำร่วมกับเรา “ต้องสนุกสนาน” แต่จะสนุกเพียงอย่างเดียวไม่ได้แน่ ๆ เรา “ต้องมีเป้าหมาย” ด้วยค่ะ
Photo Credit: Zach Callahan | Unsplash
จากวันที่ 30 พฤษภาคม พ.ศ. 2561 ที่ครูนิ่ม (คุณนิสิตา ปีติเจริญธรรม ผู้ก่อตั้งและผู้อำนวยการศูนย์กระตุ้นพัฒนาการ “บ้านอุ่นรัก”) ตัดสินใจส่ง ”Project Classroom” ซึ่งเป็นโครงการของบ้านอุ่นรัก เข้าร่วมประกวดในโครงการ “REfuture พลิกอนาคตธุรกิจบริการ 2018” ที่จัดขึ้นโดยกรมส่งเสริมอุตสาหกรรม ภายใต้การกำกับดูแลของกระทรวงอุตสาหกรรม และสถาบันพัฒนาวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (หรือ ISMED) ในฐานะ 1 ใน 400 ผู้ประกอบการที่เข้าร่วมประกวดในโครงการนี้
ด้วยความพยายามของครูนิ่มและทีมครูบ้านอุ่นรัก ตลอดจนความร่วมมือร่วมใจของคุณพ่อ คุณแม่ และผู้ปกครองของลูกศิษย์บ้านอุ่นรักที่ช่วยกันแสดงความคิดเห็นและให้คำแนะนำแก่เรา เราจึงได้รับ “รางวัลชนะเลิศในฐานะธุรกิจสร้างสรรค์ สาขาการพัฒนาคุณภาพชีวิต” ในวันที่ 23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2561
จากรางวัลที่ได้รับ บ้านอุ่นรักจึงได้รับทุนสนับสนุนค่าใช้จ่ายตลอดจนความช่วยเหลือและคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญด้านเทคนิคจาก “โครงการ ITAP (Innovation and technology assistance program)” ในการเริ่มดำเนินการและพัฒนาเทคโนโลยีอันเป็นนวัตกรรมที่เป็นประโยชน์ต่อการเสริมสร้างพัฒนาการให้กับเด็กออทิสติก
เมื่อเราได้รับโอกาสให้ได้ทำสิ่งใหม่ ๆ ที่ส่งผลให้เกิดการพัฒนาการดำเนินงานของเรา ตอลดจนจะได้นำมาซึ่งนวัตกรรมที่เป็นประโยชน์ต่อสังคมในวงที่กว้างขึ้น เราก็จะทำให้ดีที่สุด ทั้งเรื่องการพัฒนาคุณภาพการให้บริการ การขยายรูปแบบการให้บริการที่หลากหลาย การส่งต่อความรู้ให้กับคุณพ่อ คุณแม่ ผู้ปกครอง คุณครู และผู้ที่สนใจข้อมูลเรื่องการกระตุ้นพัฒนาการเด็กพิเศษ และการนำเสนอเทคโนโลยีที่เป็นคุณในการสร้างเสริมพัฒนาการให้เด็ก ๆ เพื่อก่อให้เกิดประโยชน์ที่ปลายทางคือเด็กออทิสติก เด็กสมาธิสั้น เด็กที่มีพัฒนาการช้าไม่สมวัย และครอบครัวของเด็ก ๆ จะได้มีคุณภาพชีวิตที่ดียิ่ง ๆ ขึ้น
แม้ในวันนี้ เรายังอยู่ในขั้นตอนการพัฒนาเทคโนโลยี | นวัตกรรม และจะต้องทดสอบการใช้และปรับปรุงคุณภาพของเทคโนโลยี | นวัตกรรม ให้สามารถนำมาใช้งานได้อย่างเหมาะสมและก่อให้เกิดประโยชน์สูงสุด แต่เรามั่นใจว่าด้วยความพยายามของเราที่ไม่เคยลดน้อยลง และกำลังใจที่ทุกท่านส่งมอบให้เราอย่างสม่ำเสมอ เราจะทำเรื่องนี้สำเร็จได้ในที่สุด
