ตัวอย่าง Timeline กระตุ้นพัฒนาการประจำบ้าน | บ้านอุ่นรัก

ตัวอย่าง Timeline กระตุ้นพัฒนาการประจำบ้าน | บ้านอุ่นรัก

ในตอนก่อนนี้ ศูนย์กระตุ้นพัฒนาการ “บ้านอุ่นรัก” ได้เกริ่นเรื่องตารางหรือ Timeline กระตุ้นพัฒนาการประจำบ้านไปแล้ว แต่เพื่อให้คุณพ่อ คุณแม่ ผู้ปกครองพอจะเห็นภาพ เราจึงมีตัวอย่าง Timeline มาฝากในตอนนี้

จากตัวอย่างที่เราให้นี้ คุณพ่อ คุณแม่ ผู้ปกครองลองนำไปปรับรายละเอียดให้เข้ากับวิถีชีวิตจริงของครอบครัวเพื่อใช้กันนะคะ

“การลงมือทำอย่างต่อเนื่องและจริงจัง” สำคัญที่สุด เมื่อลงมือทำด้วยความตั้งใจ มุ่งมั่น และทำเข้มข้นมากพอ ลูกและเราก็จะเดินไปถึงจุดหมายที่ได้วางไว้ คือ ลูกมีคุณภาพชีวิตที่ดีและสามารถดำรงชีวิตได้ด้วยตนเองในอนาคตต่อไป

บ้านอุ่นรักขอส่งกำลังใจให้กับทุกท่าน และเราจะเป็นหน่วยสนับสนุนข้อมูล ความรู้ และเป็น “เพื่อนคู่คิด” ให้กับทุกท่านค่ะ

Timeline กระตุ้นพัฒนาการประจำบ้าน + คนที่บ้านจะช่วยลูกได้อย่างไร? | บ้านอุ่นรัก

Timeline กระตุ้นพัฒนาการประจำบ้าน + คนที่บ้านจะช่วยลูกได้อย่างไร? | บ้านอุ่นรัก

ในช่วงเวลานี้ ใครที่อยู่บ้านได้ก็ต้องช่วยกันอยู่บ้าน ส่วนใครที่มีความจำเป็นต้องออกไปทำงานนอกบ้าน ก็ต้องดูแลสุขภาพกายใจของตนเองให้ดีตามแนวทางที่แพทย์ให้ไว้นะคะ

สำหรับคนที่อยู่บ้าน ไม่ว่าจะเป็นพ่อแม่ พี่น้อง ลุงป้าน้าอา ปู่ย่าตายาย หรือผู้ดูแลลูก ทุกคนสามารถเข้ามามีส่วนช่วยกระตุ้นพัฒนาการให้ลูกได้ด้วยกันทุกคน ทั้งนี้ ศูนย์กระตุ้นพัฒนาการ “บ้านอุ่นรัก” มีแนวทางกว้าง ๆ มาฝาก ดังต่อไปนี้ คือ

  • สมาชิกทุกคนในบ้านร่วมพูดคุยและช่วยกันทำตารางกิจกรรมกระตุ้นพัฒนาการ (ซึ่งบ้านอุ่นรักขอเรียกให้ติดเทรนกับเขาสักหน่อยว่า Timeline กระตุ้นพัฒนาการประจำบ้าน)
  • ตารางหรือ Timeline กระตุ้นพัฒนาการประจำบ้าน ต้องประกอบด้วย (1) เวลาไหน (2) กิจวัตรอะไร (3) ทำอะไร และ (4) ใครเป็นผู้รับผิดชอบการนำพาลูกเพื่อทำกิจกรรมนั้น
  • กิจกรรมต้องถึงครบ หลากหลาย และสนุก และมุ่งสร้างเสริมพัฒนาการด้านต่าง ๆ ตลอดจนเน้นการฝึกลูกช่วยเหลือตนเองในกิจวัตรประจำวันตามวัย และฝึกช่วยงานบ้านเล็ก ๆ น้อย ๆ ที่พอทำได้ควบคู่กันไป
  • กระจายเวลาเป็นช่วงสั้น ๆ หลายช่วง นับจากตื่นจนเข้านอน เพื่อลูกมีกิจกรรมทำทั้งวันจากเช้า สาย บ่าย เย็น จนเข้านอน
  • ทำกิจกรรมตามช่วงเวลาที่กำหนดไว้ ช่วงละ 15-30 นาทีเป็นอย่างน้อย เพื่อสร้างความหมายให้การทำกิจกรรมนั้น
  • เมื่อถึงเวลาที่กำหนดเฉพาะไว้ให้เป็นเวลาของแต่ละกิจกรรม สมาชิกในบ้านที่รับผิดชอบการกิจกรรมร่วมกับลูก ต้องทิ้งงานหรือธุระอื่น ๆ ไว้ข้างหลัง เพื่ออยู่กับลูกตรงหน้าและทำกิจกรรมนั้นร่วมกันกับลูกอย่างสนุกสนานและทำจริง ๆ จัง ๆ
  • ต้องร่วมทำกิจกรรมต่าง ๆ กับลูก ซึ่งในระยะแรก ๆ อาจมีทั้งการร่วมทำ นำพา จับนำให้ทำ สาธิตหรือทำให้ลูกดู แล้วค่อย ๆ ลดการช่วยเหลือลง จนกระทั่งลูกสามารถนำพาตนเองให้ทำกิจกรรมแต่ละอย่างจนเสร็จได้ด้วยตนเอง เมื่อถึงตอนนั้น การร่วมทำกิจกรรมจะเหลือแค่การจับตาดูลูกอยู่ห่าง ๆ แบบเนียน ๆ ไม่ให้ลูกรู้ตัว

คุณพ่อ คุณแม่ ผู้ปกครองคงพอจะเห็นภาพรวมและแนวทางการทำตารางหรือ Timeline กระตุ้นพัฒนาการประจำบ้าน ตลอดจนการแบ่งงานของคนที่บ้านเพื่อช่วยกระตุ้นพัฒนาการให้ลูกกันไปแล้ว มาถึงตอนนี้ ขอให้ลองลงมือทำ ปรับ Timeline ให้เข้ากับวิถีชีวิตจริงของแต่ละบ้าน การลงมือช่วยลูก อาจมีการลองผิดลองถูกและต้องปรับแผนอยู่บ้าง ก็ไม่เป็นไร เพราะเมื่อทำอย่างจริงจังไปสักระยะหนึ่งทุกอย่างก็จะเข้าที่เข้าทาง และไม่ว่าจะทำอะไร ควรจดบันทึกสิ่งที่ทำ ตลอดจนผลลัพธ์ที่ได้ไว้เป็นลายลักษณ์อักษร เพื่อส่งต่อข้อมูลนั้นให้ทีมแพทย์ ทีมบำบัดและทีมกระตุ้นพัฒนาการมืออาชีพเมื่อสถานการณ์โควิด-19 คลี่คลายต่อไป

การลงมือทำอย่างจริงจังเช่นที่ว่านี้ จะส่งผลดีต่อการสร้างเสริมพัฒนาการให้ลูกในขณะที่ลูกอยู่บ้านได้ค่ะ

ลงมือทำกันเลยนะคะ

ทีมไหน ๆ ก็ทำได้ไม่ว้าวเท่ากับทีมครอบครัวค่ะ

ทำอยู่ดี ๆ ก็ต้องมาหยุด แล้วพัฒนาการของลูกจะสะดุดหรือเปล่านะ? | บ้านอุ่นรัก

ทำอยู่ดี ๆ ก็ต้องมาหยุด แล้วพัฒนาการของลูกจะสะดุดหรือเปล่านะ? | บ้านอุ่นรัก

การกระตุ้นพัฒนาการให้ลูก ๆ ที่มีปัญหาด้านพัฒนาการ เป็นการกระตุ้นที่ต้องทำทุกวัน ทำซ้ำ ๆ ทำบ่อย ๆ และทำให้นานมากพอ เพื่อลูกได้มีเวลาเรียนรู้และพัฒนาทักษะต่าง ๆ อย่างรอบด้านได้

แต่ในช่วงการแพร่ระบาดของไวรัสโควิด-19 ลูกก็ต้องหยุดอยู่บ้าน และหากทางบ้านไม่ได้จัดกิจกรรมกระตุ้นพัฒนาการมาทดแทนอย่างต่อเนื่อง เมื่อเวลาผ่านไปสักระยะหนึ่ง พัฒนาการของลูกที่เคยตอบสนองได้ดีขึ้นแล้วจากการเข้าร่วมโปรแกรมการฝึกและกระตุ้นพัฒนาการ ก็จะสะดุด และลูกอาจกลับไปมีพฤติกรรมและอารมณ์บางประการดังต่อไปนี้ เช่น

  • เริ่มตอบสนองน้อยลง
  • สานต่อกับบุคคลอื่นน้อยลง
  • มีอาการลึกขึ้น
  • กลับไปอยู่กับตัวเองมากขึ้น และหากทิ้งระยะเวลานาน ก็จะเคยชินที่จะได้ใช้เวลานาน ๆ อยู่คนเดียวเพื่อทำอะไรบางอย่างตามความสนใจหรือหมกมุ่นเป็นพิเศษ
  • สำหรับลูกที่มีระบบประสาทรับความรู้สึก หรือ Sensory Integration (SI) ไม่สมดุล ลูกจะมีพฤติกรรมกระตุ้นตัวเองซ้ำ ๆ มากขึ้น เช่น สะบัดมือมากขึ้น กระโดด หรือวิ่งไปมามากขึ้น
  • มีอารมณ์กวัดแกว่งและหงุดหงิดง่ายขึ้น เป็นต้น

ดังนั้น ในช่วงนี้ คุณพ่อ คุณแม่ และผู้ปกครองคงต้องเปลี่ยน “บ้าน” ให้เป็น “บ้านบำบัด” ที่มีการจัดกิจกรรมกระตุ้นพัฒนาการแบบต่าง ๆ อย่างหลากหลายให้ลูกได้ทำเป็นการทดแทนกันไปก่อนจนกว่าสถานการณ์ที่เป็นปัญหาจะคลี่คลาย

มากระตุ้นพัฒนาการให้ลูกที่บ้านกันนะคะ ทำทุกวัน ๆ ละบ่อย ๆ ให้ลูกเก่งขึ้น แถมคุณพ่อ คุณแม่ และผู้ปกครองก็จะได้ใช้ช่วงเวลาคุณภาพดี ๆ ร่วมกันกับลูกอีกด้วยค่ะ

เครดิตภาพ: Michael Amadeus | Unsplash

ทำไมแตกต่างทั้ง ๆ ที่เราก็ทำเหมือน ๆ กัน? | บ้านอุ่นรัก

ทำไมแตกต่างทั้ง ๆ ที่เราก็ทำเหมือน ๆ กัน? | บ้านอุ่นรัก

คุณพ่อ คุณแม่ ผู้ปกครองเคยสงสัยกันหรือไม่ว่า “ทำไมเด็ก ๆ ที่มีระดับอายุเท่ากัน และได้รับการกระตุ้นพัฒนาการรูปแบบเดียวกัน แต่ผลสำเร็จกลับได้ไม่เหมือนกัน?”

สาเหตุ 4 ประการในภาพรวมที่ทำให้ที่เด็กที่อยู่ในวัยเดียวกันและได้รับการกระตุ้นพัฒนาการแบบเดียวกัน ได้ผลสำเร็จที่ไม่เหมือนกัน มีดังนี้ คือ

1: ระดับอาการและความซับซ้อนของปัญหาในเด็กแต่ละคนมีความแตกต่างกัน ทั้งนี้ เด็กที่มีอาการออทิซึม สมาธิสั้น หรือพัฒนาการช้าก็เหมือนกับเด็กที่มีโรคกลุ่มอื่น ๆ คือ เด็ก ๆ จะมีกลุ่มระดับอาการต่าง ๆ กันอยู่ 3 ระดับ คือ (1) อาการน้อย (Mild) (2) อาการปานกลาง (Moderate) และ (3) อาการระดับรุนแรง (Severe) ซึ่งกลุ่มระดับอาการรุนแรงมักจะมีความซับซ้อนเนื่องจากจะมีอาการอื่น ๆ ร่วมด้วย เช่น อาการทางระบบสมอง หรืออาการไม่สมดุลของระบบประสาทรับความรู้สึก (SI) อย่างมาก เป็นต้น ดังนั้น ความยากง่ายในการนำทาง ระดับความร่วมมือของเด็ก ๆ ต่อการฝึก ระยะเวลาที่ต้องใช้ในการฝึก และผลสำเร็จของผลลัพธ์จึงแตกต่างกัน

2: ลีลาการสอน เป็นความสามารถและทักษะการชี้นำลูกของพ่อแม่ผู้ปกครองแต่ละบ้านที่ทำได้ต่างกัน ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับประสบการณ์ของแต่ละบ้าน

3: ความรู้ ความเข้าใจ และกรอบแนวคิดเกี่ยวกับการบำบัดรักษาในภาพรวมที่แต่ละครอบครัวคิดเห็นแตกต่างกัน

4: ความตั้งมั่นที่พ่อแม่ผู้ปกครองจะเข้ามามีส่วนร่วมลงมือ และความสม่ำเสมอในการลงมือทำที่ต่างกัน ทั้งนี้ อาจเกิดจากการขาดความรู้ ความเข้าใจ หรือมีภาระทางเศรษฐกิจ สังคม และหน้าที่การงาน จนทำให้ไม่สามารถคลุกคลีหรือใช้กับเวลากับลูกได้อย่างสม่ำเสมอ

ไม่ว่าสาเหตุใดประการใดจาก 4 ข้อข้างต้นจะทำให้ลูกได้รับผลสำเร็จเรื่องการกระตุ้นพัฒนาการที่ต่างจากเพื่อนในวัยเดียวกัน ศูนย์กระตุ้นพัฒนาการ “บ้านอุ่นรัก” ขอเป็นกำลังใจให้คุณพ่อ คุณแม่ ผู้ปกครองทุกท่าน และเราขอเน้นว่าคุณพ่อ คุณแม่ ผู้ปกครองสามารถควบคุมสถานการณ์และเป็นหลักในการนำทางลูกได้อย่างแน่นอน ดังนั้น ขอให้ท่านเรียนรู้และทำความเข้าใจธรรมชาติของกระบวนการบำบัดรักษาว่าจะต้องอาศัยเวลาพอสมควรขึ้นกับพื้นฐานที่แตกต่างกันในเด็กแต่ละคน โดยปัจจัยสำคัญที่ควบคุมได้ด้วยมือของท่านเอง คือ การร่วมลงมือและจัดบรรยากาศในบ้านให้ลูกได้รับการกระตุ้นพัฒนาการ ในทุก ๆ วัน เมื่อท่านทำได้เช่นนี้ คำถามที่ว่า “ทำไมแตกต่างทั้ง ๆ ที่เราก็ทำเหมือน ๆ กัน?” ก็จะหมดไป อีกทั้งท่านจะพบว่าการลงมือทำของท่านจะช่วยให้ลูกค่อย ๆ มีพัฒนาการที่คืบหน้าและเก่งขึ้น ๆ เรื่อย ๆ ได้เช่นกัน

สำหรับคุณพ่อ คุณแม่ ผู้ปกครองที่ต้องการเรียนรู้เรื่องลูกออทิสติกผ่านคอร์สออนไลน์ที่จัดทำโดย “ครูนิ่ม (คุณนิสิตา ปีติเจริญธรรม ผู้ก่อตั้งและผู้อำนวยการศูนย์กระตุ้นพัฒนาการบ้านอุ่นรัก) ท่านสามารถคลิกตามลิงค์ข้างล่างนี้ เพื่อลงทะเบียนเรียนคอร์สของเราได้ตั้งแต่วันนี้ค่ะ

https://www.skilllane.com/instructors/nisita

https://edumall.co.th/catalogsearch/result?q=%E0%B8%99%E0%B8%B4%E0%B8%AA%E0%B8%B4%E0%B8%95%E0%B8%B2&type=course

 

เตรียมอย่างไรให้พร้อม ในภาวะ Social Distancing และ School Closure | บ้านอุ่นรัก

เตรียมอย่างไรให้พร้อม ในภาวะ Social Distancing และ School Closure | บ้านอุ่นรัก

ในช่วงนี้ที่เชื้อโควิด-19 ระบาด ลุงตู่และทีมงานได้ประกาศใช้มาตรการหลัก 2 ประการ คือ (1) การทิ้งระยะห่างทางสังคม (Social Distancing) และ (2) การปิดการเรียนการสอน (School/Program Closures) เพื่อลดโอกาสเสี่ยงการติดเชื้อ แต่มาตรการทั้ง 2 ประการก็ส่งผลกระทบโดยตรงต่อพ่อแม่ผู้ปกครอง ที่ต้องตระเตรียมความพร้อมในการรับมือภาวะการกักตัวลูกเล็กเด็กแดงไว้ที่บ้านตามไปด้วย

สำหรับลูกออทิสติกที่ต้องกักตัวอยู่ที่บ้าน พ่อแม่ผู้ปกครองคงต้องเตรียมความพร้อมที่จะรับมือให้รัดกุม เพื่อไม่ให้ลูกได้รับผลกระทบด้านสุขภาพ ด้านพัฒนาการ และความปลอดภัย ในช่วงที่ลูกต้องทิ้งระยะห่างทางสังคมกับทีมแพทย์ ทีมบำบัด ทีมโรงเรียน และทีมกระตุ้นพัฒนาการ ด้วยการงดหรือหยุดเข้ารับบริการด้านการฝึก การเรียนการสอน และการกระตุ้นพัฒนาการไปสักระยะหนึ่ง

เพื่อการเตรียมพร้อมและนำพาลูกออทิสติกฝ่าวิกฤติ “การทิ้งระยะห่างทางสังคม” และ “การปิดการเรียนการสอน” ไปให้ได้ เว็บไซต์ Autism Speaks ได้โพสต์แนวทางการเตรียมความพร้อมสำหรับพ่อแม่ผู้ปกครองชาวอเมริกันไว้อย่างน่าสนใจ ซึ่งแนวทางบางประการ เราสามารถนำมาปรับใช้ให้เหมาะกับบริบทแบบไทย ๆ ได้ ดังนี้ คือ

1. การเตรียมตัวดูแลลูก

2. การพูดคุยกับทีมโรงเรียน ทีมบำบัด หรือทีมกระตุ้นพัฒนาการของลูก เกี่ยวกับบริการต่าง ๆ และ

3. การติดต่อองค์กรในท้องถิ่น โซเชียลมีเดีย หรือกลุ่มทางสังคมที่สามารถให้ความช่วยเหลือหากลูกและท่านต้องการความช่วยเหลือ

1. การเตรียมตัวดูแลลูก

  • จัดเตรียมข้าวของ เครื่องใช้ ของเล่น อุปกรณ์การเรียนการสอนแบบง่าย ๆ ที่พอหาได้ และสถานที่ให้พร้อมในการดูแลลูก
  • จัดเตรียมชุดอุปกรณ์ฉุกเฉินและเวชภัณฑ์ประจำบ้าน เช่น เครื่องวัดอุณหภูมิ ยาลดไข้ และยาอื่น ๆ ที่จำเป็นต้องใช้ในกรณีลูกเจ็บป่วย
  • ตรวจสอบความปลอดภัยของข้าวของ เครื่องใช้ และสถานที่ เพื่อลูกที่อยู่ที่บ้านได้รับความปลอดภัย
  • จัดเตรียมอาหารให้เพียงพอ ทั้งนี้ต้องเป็นอาหารที่ไม่กระตุ้นอาการและการตื่นตัวของลูก
  • เตรียมข้อมูลเกี่ยวกับอาการของลูก บันทึกทางการแพทย์และสุขภาพ ข้อมูลการประเมิณอาการต่าง ๆ ของลูก และวิธีดูแลลูกไว้ให้พร้อมหากต้องนำมาใช้งาน
  • เตรียมตารางนัดหมายกับแพทย์และทีมบำบัด ตลอดจนยืนยันวันนัดหมายล่วงหน้าให้เรียบร้อย
  • เตรียมตารางกิจวัตรประจำวันประจำบ้านที่ช่วยสร้างเสริมพัฒนาการของลูกให้รอบด้าน เช่น การกระตุ้นกล้ามเนื้อมัดเล็ก กิจกรรมออกกำลังกายช่วงเช้าและเย็นที่มีผลต่อการควบคุมการเคลื่อนไหวอย่างมีทิศทางและการสร้างปฏิสัมพันธ์แบบสองท้างกับบุคคลรอบข้าง การเสริมทักษะการใช้ภาษาเพื่อการสื่อสาร กิจกรรมเสริมสร้างการสบตา กิจกรรมสร้างเสริมการคงสมาธิ การช่วยเหลือตนเอง และกิจกรรมช่วยงานบ้านง่าย ๆ ที่ลูกสามารถทำได้สำเร็จ เป็นต้น
  • บันทึกข้อมูลการติดต่อ เบอร์โทรศัพท์ ไลน์ เฟซบุ๊ก หรือช่องทางการติดต่ออื่น ๆ ของทีมแพทย์ ทีมบำบัด ทีมโรงเรียน และทีมกระตุ้นพัฒนาการของลูก
  • ในกรณีที่พ่อแม่ผู้ปกครองมีความจำเป็นต้องไปทำงานนอกบ้าน ท่านควรติดต่อเครือข่ายผู้ปกครองลูกออทิสติกที่ท่านรู้จัก เพื่อนหรือคนในครอบครัวของท่านที่รู้จักและคุ้นเคยกับลูกเป็นอย่างดี ทีมบำบัดหรือทีมกระตุ้นพัฒนาการของลูก เพื่อขอความช่วยเหลือเรื่องการผลัดกันมาดูแลลูกแทนท่าน

2. การพูดคุยกับทีมโรงเรียน ทีมบำบัด หรือทีมกระตุ้นพัฒนาการของลูก เกี่ยวกับบริการต่าง ๆ เช่น

  • บริการให้คำปรึกษาทางโทรศัพท์ ทางไลน์ ผ่านระบบวีดีโอคอล หรือเฟซบุ๊กกลุ่มปิด เป็นต้น
  • บริการที่สามารถจัดส่งถึงบ้าน
  • บริการในกรณีฉุกเฉิน

3. การติดต่อองค์กรในท้องถิ่น โซเชียลมีเดีย หรือกลุ่มทางสังคมที่สามารถให้ความช่วยเหลือหากลูกและท่านต้องการความช่วยเหลือ

คลิ๊กลิงค์นี้เพื่ออ่านบทความต้นฉบับ เรื่อง “How to handle clinical care during social distancing and school/program closures” จากเว็บไซต์ Autism Speaks

https://www.autismspeaks.org/science-news/how-handle-clinical-care-during-social-distancing-and-schoolprogram-closures

คลิ๊กลิงค์นี้เพื่ออ่านบทความต้นฉบับ เรื่อง “How to handle school closures and services for your child with autism” จากเว็บไซต์ Autism Speaks

https://www.autismspeaks.org/science-news/how-handle-school-closures-and-services-your-child-autism

ไม่ว่าสถานการณ์โควิด-19 จะจบเร็วหรือช้า บ้านอุ่นรักขอส่งมอบกำลังใจให้กับพ่อแม่ผู้ปกครองและลูก ๆ และเราพร้อมอยู่เป็นเพื่อนคู่คิดของท่านในการเผชิญหน้ากับวิกฤตนี้ เพื่อผ่านพ้นไปด้วยกันให้ได้ด้วยดี

เครดิตบทความ: www.autismspeaks.org

เครดิตภาพ: Paul Hanaoka | Unsplash