การที่ลูกใช้มือและนิ้วมือในการทำกิจกรรมประจำวันต่าง ๆ เป็นทักษะเล็ก ๆ ที่จะนำลูกสู่การเรียนรู้เรื่องใหม่ ๆ ได้ทุกวัน อย่างไรก็ตาม หากลูกใช้มือ นิ้วมือ และข้อมือไม่คล่อง ทำได้ล่าช้า หรือแม้แต่ชอบหลีกเลี่ยงกิจกรรมที่ต้องใช้มือและนิ้วมือ นั่นอาจเป็นสัญญาณว่าอาจถึงเวลาแล้วที่เราต้องหาทางช่วยกระตุ้นทักษะการใช้กล้ามเนื้อมัดเล็กของลูกให้ถูกวิธี
ทักษะกล้ามเนื้อมัดเล็กคืออะไร?
ทักษะกล้ามเนื้อมัดเล็ก คือ ความสามารถในการใช้กล้ามเนื้อส่วนมือ นิ้ว และข้อมือเพื่อทำงานต่าง ๆ เช่น จับสิ่งของ เขียน วาด ตัด หยิบจับ หมุน และทำสิ่งต่าง ๆ เพื่อดูแลตนเองในกิจวัตรประจำวัน (กลัดกระดุมเสื้อ เปิดหรือปิดขวดน้ำ เป็นต้น) และทักษะนี้สำคัญมากต่อทั้งการเรียนรู้ การเล่น และการเสริมความมั่นใจของเด็ก
สัญญาณใดบ้างที่ทำให้เกิดข้อสงสัยว่าลูกของเราอาจมีปัญหากล้ามเนื้อมัดเล็ก?
- จับดินสอไม่คล่อง เขียนอักษรหรือตัวเลขไม่เป็นตัว วาดตามแบบได้ยาก สังเกตว่าลูกจับดินสอแน่นเกินไป ล้าเร็ว หรือไม่สามารถลากเส้นตามทิศทางที่เราสอนหรือสาธิตให้เลียนแบบ
- ทำกิจกรรมที่ใช้ทักษะมัดเล็กได้อย่างยากลำบาก เช่น ตัดกระดาษ ติดกระดุม รูดซิป ฉีกกระดาษ หรือกิจกรรมง่าย ๆ ที่เด็กวัยเดียวกันทำได้คล่องแล้วหรือทำได้คล่องกว่า
- ประกอบของเล่นที่ต้องใช้มือทำได้อย่างยากลำบาก เช่น ต่อบล็อก ต่อเลโก้ ต่อจิ๊กซอว์ หรือของเล่นที่ต้องหมุน–กด–ต่อ มักทำได้ช้า หรือทำแล้วหงุดหงิดง่าย
- หยิบของชิ้นเล็กไม่ถนัด เช่น จับแล้วหลุดบ่อย ทำของร่วง ใช้เวลานานกว่าจะหยิบได้ตรงจุด
- ทำกิจวัตรประจำวันด้วยมือได้ไม่คล่อง เช่น ใช้ช้อน–ส้อมตักอาหารแล้วหกบ่อย จับแปรงสีฟันไม่ถนัด รูดซิปหรือถอดเสื้อใช้เวลานานผิดปกติ
- หลีกเลี่ยงกิจกรรมที่ต้องใช้กล้ามเนื้อมัดเล็ก บางครั้งไม่ใช่เพราะไม่ชอบทำกิจวัตรที่ต้องใช้มือ นิ้วมือ หรือข้อมือ แต่เลี่ยงหรือไม่อยากทำเพราะ “ทำแล้วรู้สึกว่ายาก” จึงเริ่มหลบเลี่ยงและอาจส่งผลต่อความมั่นใจในตัวเองในการทำกิจกรรมนั้น ๆ
การจะพบสัญญาณเล็ก ๆ เหล่านี้ต้องอาศัยการหมั่นสังเกตของพ่อแม่ผู้ปกครอง ยิ่งเห็นซ้ำ ๆ บ่อย ๆ หรือพบว่าเด็ก ๆ ทำกิจวัตรชีวิตประจำวันต่าง ๆ ข้างต้นได้อย่างยากลำบาก ในฐานะครูเสริมพัฒนาการเด็กออทิสติก สมาธิสั้น พัฒนาการช้าไม่สมวัย “บ้านอุ่นรัก” ขอแนะนำให้ท่านรีบพาลูกหลานไปพบแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านพัฒนาการเด็กเพื่อแพทย์ประเมินและวินิจฉัยอาการที่เป็นปัญหานั้น ตลอดจนหาทางช่วยได้เร็วที่สุด
จากอาการที่เห็น เราชวนกันตั้งข้อสงสัยต่อยอดว่าอาการเหล่านั้นอาจเป็นเพียง “ปลายทาง” ของหลายปัจจัยที่ซ่อนอยู่ ซึ่งในตอนที่ 2 เราจะพาไปดูว่าสาเหตุของปัญหากล้ามเนื้อมัดเล็กมีอะไรบ้างและเกี่ยวข้องกับการมอง การทรงตัว หรือการประสานงานของร่างกายอย่างไร และในตอนที่ 3 เราจะนำเสนอแนวทางง่าย ๆ ในการเสริมพัฒนาการกล้ามเนื้อมัดเล็กเพื่อให้พ่อแม่ผู้ปกครองและคนที่บ้านนำไปปรึกษาแพทย์และทีมบำบัดประจำตัวเด็กเพื่อได้ปรับใช้และลงมือทำที่บ้านได้ด้วยตนเองต่อไป
ติดตามอ่านกันนะคะ “บ้านอุ่นรัก” อยากให้การอ่านนี้เปลี่ยนเป็นการส่งมอบทักษะการใช้กล้ามเนื้อมัดเล็กที่มั่นใจให้กับลูกหลานของเราค่ะ
“บ้านอุ่นรัก” เสริมพัฒนาการเด็กออทิสติก สมาธิสั้น พัฒนาการช้าไม่สมวัย (เด็กวัย 2-5 ขวบ) | วันและเวลาทำการ: จันทร์ – ศุกร์ | 09.00 น. – 15.00 น.
บ้านอุ่นรักสวนสยาม ถนนสวนสยาม 24 แยก 2 | โทร 086 775 9656 | LINE ID: 0867759656
บ้านอุ่นรักธนบุรี ถนนพุทธมณฑลสายสอง ซอย 26 | โทร 087 502 5261 | LINE ID: @aunrak2
