คำสอนเรื่อง “ความพอดี” ของในหลวง รัชกาลที่ 9 คือ การรู้จักพอประมาณ เห็นคุณค่าของสิ่งที่มี และใช้สิ่งนั้นให้คุ้มค่า ซึ่งพ่อแม่สามารถสอนลูกผ่านกิจวัตรประจำวันได้อย่างเรียบง่ายและเป็นรูปธรรม
แนวทางการสอน
1) ใช้ประสบการณ์จริงเพื่อสอนและสอนผ่านการลงมือทำซ้ำ ๆ
- เลือกของเล่นชิ้นเดียว: ชวนเด็กเลือกเล่นครั้งละ 1 ชิ้น พร้อมสอนให้เล่นได้หลายแบบเพื่อให้เด็กรู้ว่า “ของที่มีอยู่นี้ แม้มีน้อย แต่ก็สนุกได้” ทั้งนี้ ถ้าเด็กเลือกไม่เป็น ให้ยื่น 2 ตัวเลือกให้เด็กเลือก แล้วให้เวลาเด็กตัดสินใจเลือก แตะ หรือหยิบของชิ้นนั้น ๆ ด้วยตนเอง
- เก็บของชิ้นเดิมให้เรียบร้อยก่อนเลือกเล่นของเล่นชิ้นถัดไป: ชวนเด็กเก็บของให้เรียบร้อยก่อนเปลี่ยนกิจกรรม โดยเริ่มจากเก็บของเพียงหนึ่งหรือสองชิ้นให้เรียบร้อยให้ได้ก่อน หรือสาธิตการเก็บของให้เด็กดู ทำซ้ำเช่นนี้ทุกวันจนเด็กเข้าใจว่า “การเก็บของเล่นและสิ่งของต่าง ๆ คือส่วนหนึ่งของการเล่นและการใช้ชีวิตประจำวัน”
2) ใช้ประโยคสั้น ๆ กระชับ พูดให้ชัดให้เด็กเห็นภาพพฤติกรรมที่เราต้องการให้เด็กทำ และพูดเหมือนเดิมทุกครั้ง
- “เลือก 1 ชิ้นนะคะ” “ของที่มีพอแล้ว เล่นชิ้นนี้ให้สนุกก่อนนะ”
- การพูดซ้ำ พูดเหมือนเดิมทุกครั้งจะช่วยให้เด็กเข้าใจเร็วขึ้น
3) ใช้ภาพช่วยจำ (Visual Support)
- แปะรูป “เลือก 1 ชิ้น” หรือ “เก็บก่อนเล่นใหม่” ใกล้มุมของเล่น เพื่อให้เด็กเห็นภาพพฤติกรรมที่เราต้องการให้เด็กทำและเด็กทำตามได้ง่ายขึ้น
4) จัดมุมของเล่นให้เป็นระเบียบเพื่อช่วยให้เด็กโฟกัสได้ดีขึ้นและเลือกของเล่นเพียงหนึ่งชิ้นได้ง่ายขึ้น
- ลดสิ่งเร้าที่ไม่จำเป็นออกจากมุมของเล่น
- วางของเล่นไม่เกิน 3 ชิ้นต่อครั้ง
5) ชมแบบเฉพาะเจาะจง คำชมตรงจุดทันทีที่เด็กพยายามทำให้เด็กอยากทำซ้ำ
- “เยี่ยมมาก ลูกเลือกเองได้แล้ว”
- “เก็บของเข้าที่แล้ว เก่งมากเลย”
- “ดีมากที่พยายามเก็บของเล่นไว้ในตะกร้าแบบที่แม่สอน”
6) ให้เวลาเด็กเรียนรู้
- ไม่เร่ง ไม่กดดัน
- เน้นการฝึกในบรรยากาศที่ดีและสงบ
- การอดทนรอของผู้สอนมีส่วนช่วยให้เด็กจะร่วมมือได้ดีขึ้น
7) เป็นแบบอย่างให้เห็นจริงทุกวัน เมื่อผู้ใหญ่เก็บของ ใช้ของอย่างรู้คุณค่า และเลือกสิ่งที่จำเป็น เด็กจะซึมซับแนวทางการปฏิบัตินี้ไปเองอย่างเป็นธรรมชาติ
การสอน “ความพอดีหรือความพอเพียง” ให้เด็กเล็ก โดยเฉพาะเด็กที่มีปัญหาด้านพัฒนาการเป็นเรื่องที่เราทำได้ทุกวันผ่านกิจวัตรเล็ก ๆ ที่บ้าน เมื่อทำซ้ำอย่างสม่ำเสมอ เด็กจะเรียนรู้การรู้จักพอ การรู้ประมาณตน และมองเห็นคุณค่าของสิ่งที่ตนมีได้ดีขึ้นค่ะ
บ้านอุ่นรักสวนสยาม โทร 086 775 9656 | LINE ID: 0867759656
บ้านอุ่นรักธนบุรี โทร 087 502 5261 | LINE ID: @aunrak2
