Somatosensation คืออะไร? เรามาทำความเข้าใจคำนี้กันก่อนเพื่อเข้าใจลูกของเราได้มากขึ้น
คำว่า Somatosensation (โซมาโตเซนเซชัน) หมายถึง “การรับความรู้สึกทางร่างกาย” ซึ่งเป็นระบบที่ช่วยให้เรารับรู้สิ่งต่าง ๆ ผ่านร่างกาย เช่น การสัมผัส ความเจ็บปวด อุณหภูมิ การกด การสั่น รวมถึงการรับรู้ตำแหน่งของร่างกายตนเองโดยไม่ต้องมองดู หรือพูดง่าย ๆ คือโซมาโตเซนเซชันเป็นระบบที่ทำให้เรารู้ว่า
- เสื้อผ้าที่ใส่สบายหรือคัน
- น้ำที่อาบอุ่นหรือร้อนเกินไป
- มีใครแตะตัวเบา ๆ
- หรือแม้แต่รู้ว่าแขนขาของเราอยู่ตรงไหนขณะหลับตา
โซมาโตเซนเซชันเกี่ยวข้องกับลูกที่มีความต้องการจำเป็นพิเศษอย่างไร?
ในเด็กที่มีความต้องการจำเป็นพิเศษ เช่น เด็กออทิสติก หรือเด็กมีปัญหาด้านการประมวลผลประสาทสัมผัส ระบบ โซมาโตเซนเซชันของเขาอาจทำงาน “ไวเกินไป” หรือ “รับรู้น้อยเกินไป”
1️⃣ กรณีไวเกินไป (Hypersensitive) เพราะสมองรับความรู้สึกแรงกว่าคนทั่วไป เด็กจึงอาจ:
- ไม่ชอบให้ใครแตะตัว
- ไม่ชอบเสื้อผ้าบางชนิด ตัดป้ายเสื้อออกหมด
- ร้องไห้เมื่อโดนหวีผม หรือตัดเล็บ
- บ่นว่าเจ็บง่ายกว่าปกติ
2️⃣ กรณีรับรู้น้อยเกินไป (Hyposensitive) เพราะร่างกายต้องการแรงกระตุ้นมากกว่าปกติเพื่อให้ “รู้สึก” เด็กจึงอาจ:
- ชอบชนของแรง ๆ
- ชอบกอดแรง ๆ หรือกระโดดแรง ๆ
- ดูเหมือนไม่ค่อยรู้สึกเจ็บ
- ชอบเล่นแรง ๆ กว่าปกติ
ทำไมพ่อแม่ผู้ปกครองจึงควรเข้าใจเรื่องนี้?
เพราะพฤติกรรมที่เราอาจมองว่า “ดื้อ” “งอแง” หรือ “ซนเกินไป” บางครั้งไม่ใช่นิสัย แต่เป็นเรื่องของระบบประสาทที่ประมวลผลความรู้สึกต่างจากคนทั่วไป ดังนั้น เมื่อเราเข้าใจว่าเป็นเรื่องของโซมาโตเซนเซชัน หรือการรับความรู้สึกทางร่างกาย เราจะ:
- ลดการตำหนิลูก
- ปรับสภาพแวดล้อมให้เหมาะกับเขา
- หาวิธีช่วยเหลือที่ตรงจุดด้วยการปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านพัฒนาการเด็กและทีมบำบัดมืออาชีพเพื่อหากิจกรรมบำบัด (Occupational Therapy) ที่เหมาะสมเพื่อช่วยบรรเทาปัญหานี้
somatosensation โซมาโตเซนเซชัน การรับความรู้สึกทางร่างกายที่ไวเกินไปหรือน้อยเกินไป = ลูกไม่ได้แกล้งทำและไม่ได้เอาแต่ใจ แต่ร่างกายของลูก “รับรู้โลกไม่เหมือนกับเรา”ค่ะ
บ้านอุ่นรักหวังว่าข้อมูลคำศัพท์คำนี้ที่เรานำเสนอจะทำให้พ่อแม่ผู้ปกครองเข้าใจลูกได้ลึกซึ้งขึ้นและช่วยให้คุณค้นพบแนวทางสนับสนุนลูก ๆ ได้อย่างเหมาะสมและอ่อนโยนค่ะ
“บ้านอุ่นรัก” เสริมพัฒนาการเด็กออทิสติก สมาธิสั้น พัฒนาการช้าไม่สมวัย (เด็กวัย 2-7 ขวบ)
บ้านอุ่นรักสวนสยาม ถนนสวนสยาม 24 แยก 2 | โทร 086 775 9656 | LINE ID: 0867759656
บ้านอุ่นรักธนบุรี ถนนพุทธมณฑลสายสอง ซอย 26 | โทร 087 502 5261 | LINE ID: @aunrak2
เครดิตภาพ: Google Gemini & SlidesCarnival
